పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలో కొండగట్టు గ్రావెల్ తవ్వకాలు రాజకీయంగా, పర్యావరణపరంగా తీవ్ర చర్చకు దారితీస్తున్నాయి. 185 ఎకరాల కొండ ప్రాంతం.. వరుసగా వెలుగులోకి వస్తున్న ఎన్ఓసీలు.. రైతుల భూముల చుట్టూ తవ్వకాలు.. బోర్లు, సాగుభూములకు ముప్పు.. పాఠశాలలకు సమీపంలో భారీ యంత్రాలతో పనులు.. ఈ వ్యవహారంలో టీడీపీ మండల నేత పేరు చర్చకు రావడం.. ఇలా ఒక్కొక్కటిగా బయటపడుతున్న అంశాలు ఎన్నో ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతున్నాయి.
కొండగట్టు
కొండగట్టును కొల్లగొడుతున్న గ్రావెల్ మాఫియా?
ఆగిరిపల్లి మండలంలోని తాడేపల్లి రెవెన్యూ పరిధి, చొప్పరమెట్ల ప్రాంతంలో కొండగట్టు గ్రావెల్ తవ్వకాలు వివాదాస్పదంగా మారాయి. ఈదులగూడెం–కలటూరు గ్రామాల పరిధిలోని సర్వే నంబర్ 174లో సుమారు 185 ఎకరాల కొండ ప్రాంతం ఉందని స్థానిక రైతులు చెబుతున్నారు.
ఈ కొండ ప్రాంతంలో భారీ యంత్రాలతో గ్రావెల్ తవ్వకాలు జరుగుతున్నాయని ఆరోపణలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. రైతులు, గ్రామస్తులు తవ్వకాలను అడ్డుకుని తమ అభ్యంతరాలను అధికారుల దృష్టికి తీసుకెళ్లేందుకు సిద్ధమవుతున్నారు.
కొండను తవ్వి గ్రావెల్ను తరలించడం వల్ల కొండ స్వరూపమే మారిపోతోందని స్థానికులు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. భవిష్యత్తులో వర్షపు నీటి ప్రవాహం మారడం, భూగర్భ జలాలపై ప్రభావం పడటం, సాగునీటి వనరులు దెబ్బతినడం వంటి సమస్యలు తలెత్తే ప్రమాదం ఉందని రైతులు ఆందోళన చెందుతున్నారు.
కొండగట్టు
185 ఎకరాల కొండగట్టు.. వరుసగా ఎన్ఓసీలు ఎవరి కోసం?
ఈ వ్యవహారంలో అత్యంత కీలకమైన ప్రశ్న ఇదే.
రైతుల కథనం ప్రకారం, సర్వే నంబర్ 174లోని ఈ కొండ ప్రాంతానికి సంబంధించి తాజాగా కొన్ని సంస్థలు, వ్యక్తుల పేర్లతో ఎన్ఓసీలు వెలుగులోకి వచ్చినట్లు చెబుతున్నారు.
వీటిలో పొదిలి బాలాజీ, ఎం/ఎస్ లార్సన్ అండ్ టుబ్రో లిమిటెడ్, ఎం/ఎస్ జీఎం ఇన్ఫ్రా, ఈ. మునిలక్ష్మి, పి.వి. జగన్మోహన్రావు, పరుచూరి శ్రీనివాసరావు, మాదల వెంకట సత్యనారాయణ తదితరుల పేర్లు ఉన్నట్లు క్లిప్పింగ్స్లో పేర్కొనబడింది. ఆయా ఎన్ఓసీల్లో పేర్కొన్న భూమి విస్తీర్ణం, వాటి స్వరూపం, తవ్వకాలకు ఉన్న అనుమతులు, మైనింగ్ మరియు పర్యావరణ శాఖల అనుమతులపై అధికారిక స్పష్టత అవసరమని స్థానికులు కోరుతున్నారు.
అసలు ప్రశ్న ఏమిటంటే—185 ఎకరాల కొండగట్టు వ్యవహారంలో ఎన్ఓసీలు ఎవరి పేర్లపై వచ్చాయి? ఏ విస్తీర్ణానికి వచ్చాయి? ఏ ప్రయోజనం కోసం ఇచ్చారు? ఆ ఎన్ఓసీల ఆధారంగా గ్రావెల్ తవ్వకాలకు అనుమతి ఉందా?
ఈ ప్రశ్నలకు అధికారులు సమాధానం చెప్పాల్సిందే.
కొండగట్టు
రైతుల భూముల చుట్టూ తవ్వకాలు.. భూమి ఎవరిది?
కొండ ప్రాంతానికి ఆనుకుని తమ సాగుభూములు ఉన్నాయని పలువురు రైతులు చెబుతున్నారు.
క్లిప్పింగ్స్లో పేర్కొన్న వివరాల ప్రకారం లేళ్ల రవికుమార్కు 4 ఎకరాలు, ఆరేపల్లి ధనుంజయరావుకు 8.75 ఎకరాలు, ఈడే పూజేశ్వరరావుకు 8.50 ఎకరాలు, పామర్తి రవికి 2 ఎకరాలు, జోగి ప్రసాద్కు 2 ఎకరాలు, ఆరేపల్లి శివశంకరరావుకు 2.20 ఎకరాలు, ఆరేపల్లి రామకృష్ణకు 2.50 ఎకరాలు, బెల్లంకొండ రవికి 1.50 ఎకరాలు, పామర్తి పుల్లయ్యకు 4 ఎకరాలు, పామర్తి శ్రీమన్నారాయణకు 2 ఎకరాలు, ఆరేపల్లి సౌజన్యకు 2.50 ఎకరాలు, పోలగాని శ్రీహరిరావుకు 2.80 ఎకరాలు, మల్లేశ్వరరావుకు 8 ఎకరాలు, ముల్లంగి శివకు 5 ఎకరాలు, ఆరేపల్లిగిరికి 2.50 ఎకరాల వరకు బి-ఫారం పట్టా భూములు ఉన్నట్లు పేర్కొంటున్నారు.
అయితే ఈ భూముల చుట్టుపక్కలే కొండ తవ్వకాలు జరుగుతున్నాయన్న ఆరోపణలు ఇప్పుడు రైతుల్లో ఆందోళన పెంచుతున్నాయి.
కొండను తవ్వుతున్న యంత్రాలు రేపు రైతుల భూముల అంచుల దాకా వస్తే పరిస్థితి ఏమిటి?
ఇదే ఇప్పుడు స్థానికుల ప్రధాన ప్రశ్న.
కొండగట్టు
బోర్లు చూపిస్తూ రైతుల ఆవేదన
ఇది కేవలం కొండకు సంబంధించిన సమస్య కాదని రైతులు చెబుతున్నారు. తమ సాగుభూముల్లో ఏర్పాటు చేసుకున్న బోర్లను చూపిస్తూ తవ్వకాల ప్రభావంపై ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
కొండలను తొలగించి గ్రావెల్ను భారీగా తరలిస్తే వర్షపు నీటి సహజ ప్రవాహం మారిపోవడంతో పాటు భూగర్భ జలాలపై తీవ్ర ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని వారు చెబుతున్నారు.
సాగునీటి కోసం ఆధారపడుతున్న బోర్లు ఎండిపోతే తమ వ్యవసాయంపైనే తీవ్ర ప్రభావం పడుతుందని రైతులు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
అంటే ఒకవైపు కొండను తవ్వి గ్రావెల్ తీసుకెళ్లడం.. మరోవైపు ఆ కొండను నమ్ముకున్న రైతుల భూములు, బోర్లు, సాగు భవిష్యత్తును ప్రమాదంలోకి నెట్టడం—ఇదేనా అభివృద్ధి?
కొండగట్టు
పాఠశాలలకు సమీపంలోనే భారీ తవ్వకాలు?
ఇంకో ఆందోళనకర అంశం పాఠశాలలకు సమీపంలో జరుగుతున్న తవ్వకాలు.
కొండ ప్రాంతానికి సమీపంలోనే కేకేఆర్ గౌతమ్ పాఠశాలతో పాటు జడ్పీ హైస్కూల్ కూడా ఉన్నాయని స్థానికులు చెబుతున్నారు.
భారీ యంత్రాలతో తవ్వకాలు, గ్రావెల్ రవాణా జరిగితే దుమ్ము, శబ్ద కాలుష్యం, భారీ వాహనాల రాకపోకల వల్ల విద్యార్థులకు ఇబ్బందులు తలెత్తే అవకాశం ఉందని వారు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
పిల్లలు చదువుకునే పాఠశాలలకు సమీపంలోనే భారీ తవ్వకాలు జరుగుతున్నాయన్న ఆరోపణలపై అధికారులు క్షేత్రస్థాయిలో పరిశీలన చేయాల్సిన అవసరం ఉంది.
పిల్లల భద్రత కంటే గ్రావెల్ విలువ ఎక్కువైందా?
అధికారులు ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పాలి.
కొండగట్టు
రైతులతో టీడీపీ నేత వాగ్వాదం.. అసలు భూమి హక్కులు ఎవరివి?
ఈ వ్యవహారం కేవలం గ్రావెల్ తవ్వకాలకే పరిమితం కాకుండా రాజకీయ రంగు కూడా పులుముకుంది.
భూముల వ్యవహారానికి సంబంధించి టీడీపీ మండల ప్రధాన కార్యదర్శి కొల్లిపర సాంబశివరావు పేరు స్థానికంగా చర్చకు వస్తోందని క్లిప్పింగ్స్ పేర్కొంటున్నాయి. ఈ ప్రాంతంలోని భూములకు సంబంధించి తనకు హక్కులు ఉన్నాయనే ధీమాతో ఆయన మాట్లాడినట్లు స్థానికులు చెబుతున్నారు. ఈ క్రమంలో రైతులతో వాగ్వాదం జరిగినట్లు కూడా కథనంలో ప్రస్తావన ఉంది.
అయితే ఆయనకు సంబంధించిన భూమి హక్కులు, కొనుగోలు పత్రాలు, బి-ఫారం లేదా ఇతర రెవెన్యూ రికార్డులు ఏమిటన్నది అధికారిక పత్రాల పరిశీలన ద్వారానే తేలాల్సి ఉంటుంది.
ఇక్కడే అసలు రాజకీయ ప్రశ్న మొదలవుతోంది.
రైతుల భూములపై హక్కులు ఎవరివి? ఎవరి పేర్లపై రికార్డులు ఉన్నాయి? ఎన్ఓసీలు ఎలా వచ్చాయి? తవ్వకాలకు అనుమతులు ఎవరు ఇచ్చారు?
ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు బయటకు వస్తేనే మొత్తం వ్యవహారంలో నిజానిజాలు స్పష్టమవుతాయి.
కొండగట్టు
‘కూటమి అనకొండలు’ కొండలపైనే కన్నేశాయా?
ఇప్పుడు రాజకీయంగా మరో ప్రశ్న వినిపిస్తోంది.
అధికార కూటమి అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత సహజ వనరులపై వరుసగా వివాదాలు ఎందుకు తెరపైకి వస్తున్నాయి? కొండ కనిపిస్తే తవ్వకం.. గ్రావెల్ కనిపిస్తే తరలింపు.. రైతుల భూములు కనిపిస్తే హక్కుల వివాదం—ఇదేనా కూటమి పాలన?
కొండలను కొల్లగొడుతున్న ‘కూటమి అనకొండలు’ అంటూ రాజకీయ విమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి.
గతంలో విశాఖలోని ఋషికొండ విషయంలో పర్యావరణం, కొండల సంరక్షణ, సహజ వనరుల పరిరక్షణ అంటూ పెద్ద ఎత్తున గళమెత్తిన పర్యావరణవేత్తలు, సామాజిక వర్గాలు ఇప్పుడు ఈ కొండగట్టు వ్యవహారంపై ఎందుకు మౌనం వహిస్తున్నారనే ప్రశ్నలు కూడా వినిపిస్తున్నాయి.
ఒకప్పుడు కొండపై నిర్మాణం జరిగితే పర్యావరణం గుర్తొచ్చింది. ఇప్పుడు కొండనే తవ్వేస్తున్నారన్న ఆరోపణలు వస్తుంటే అదే పర్యావరణం ఎందుకు కనిపించడం లేదు?
రైతుల భూములు, బోర్లు, నీటి వనరులు ప్రమాదంలో పడే అవకాశం ఉందని స్థానికులు చెబుతున్నప్పుడు స్పందించాల్సిన బాధ్యత ఎవరిది?
కొండగట్టు
‘పంచదారల కొండ’లా పంచుకుంటున్నారా?
రాజకీయ విమర్శకులు ఈ వ్యవహారాన్ని తీవ్ర పదజాలంతో ప్రశ్నిస్తున్నారు.
“కొండ కనిపిస్తే వాలిపోతున్న అనకొండలు.. పంచదారల కొండను పంచుకుని తిన్నట్టుగా సహజ సంపదను పంచుకుంటున్నారా?” అంటూ మండిపడుతున్నారు.
అయితే ఆరోపణలు ఒకవైపు.. వాటి వెనుక ఉన్న వాస్తవాలు మరోవైపు. అందుకే ఈ వ్యవహారంపై పారదర్శకమైన దర్యాప్తు జరగాల్సిందే.
గ్రావెల్ తవ్వకాల ద్వారా ప్రభుత్వానికి వచ్చే ఆదాయం ఎంత? ఆ ఆదాయం కోసం పర్యావరణ నష్టం, వ్యవసాయ భూముల నష్టం, నీటి వనరులపై ప్రభావాన్ని పట్టించుకోకపోవచ్చా?
ప్రభుత్వ ఆదాయం పేరుతో రైతుల భవిష్యత్తును తాకట్టు పెట్టే హక్కు ఎవరికీ లేదు.
సర్వే నంబర్ 174పై సమగ్ర విచారణ ఎప్పుడు?
రైతులు లేవనెత్తుతున్న ప్రశ్నలు చాలా స్పష్టంగా ఉన్నాయి.
- సర్వే నంబర్ 174లో మొత్తం 185 ఎకరాల భూమి వివరాలేమిటి?
- అందులో ప్రభుత్వ భూమి ఎంత? ప్రైవేటు భూమి ఎంత?
- ఎన్ఓసీలు ఎవరి పేర్లపై మంజూరయ్యాయి?
- ఏ విస్తీర్ణానికి ఎన్ఓసీలు ఇచ్చారు?
- ఏ ప్రయోజనం కోసం వాటిని మంజూరు చేశారు?
- గ్రావెల్ తవ్వకాలకు అనుమతులు ఉన్నాయా?
- మైనింగ్ శాఖ అనుమతులు ఉన్నాయా?
- పర్యావరణ అనుమతులు ఉన్నాయా?
- అనుమతించిన తవ్వకాల హద్దులు ఎంత?
- వాస్తవంగా ఎంత మేర కొండను తవ్వుతున్నారు?
- రైతుల పట్టా భూముల్లోకి తవ్వకాలు విస్తరించాయా?
- పాఠశాలలకు తవ్వకాల ప్రాంతం ఎంత దూరంలో ఉంది?
- బోర్లు, సాగుభూములపై ప్రభావం ఏమైనా ఉందా?
ఇవి సాధారణ ప్రశ్నలు కావు. ప్రజల భూమి, రైతుల జీవనాధారం, నీటి వనరులు, పర్యావరణ భవిష్యత్తుకు సంబంధించిన ప్రశ్నలు.
కొండగట్టు
రెవెన్యూ నుంచి మైనింగ్ వరకు.. సంయుక్త విచారణ చేయాలి
రైతుల డిమాండ్ కూడా ఇదే. రెవెన్యూ, మైనింగ్, పంచాయతీరాజ్, పర్యావరణ శాఖల అధికారులు సంయుక్తంగా క్షేత్రస్థాయిలో పరిశీలన చేయాలి.
సర్వే నంబర్ 174లోని మొత్తం భూమిని గుర్తించాలి. ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు భూముల వివరాలను నిర్ధారించాలి. పట్టాలు, ఎన్ఓసీలు, తవ్వకాల అనుమతులను పరిశీలించాలి.
అంతేకాదు.. కొండ ప్రాంతంలోని రైతుల భూములను జీపీఎస్/సర్వే ద్వారా గుర్తించి, తవ్వకాల వల్ల వారి భూములకు నష్టం జరుగుతోందా లేదా అన్నది నిర్ధారించాలి. బోర్లు, సాగుభూములపై ప్రభావాన్ని కూడా శాస్త్రీయంగా పరిశీలించాలి.
అప్పుడే ఎవరు నిజం చెబుతున్నారు? ఎవరు నిబంధనలు పాటిస్తున్నారు? ఎవరి హక్కులు ఎంతవరకు చెల్లుబాటు అవుతున్నాయి? అన్నది స్పష్టమవుతుంది.
కొండగట్టు
కొండ మిగులుతుందా.. కూటమి అనకొండల జాడ మిగులుతుందా?
ఒకప్పుడు కొండల పరిరక్షణ కోసం గొంతు చించుకున్నవారు ఇప్పుడు ఎందుకు మౌనంగా ఉన్నారు? రైతుల భూముల చుట్టూ తవ్వకాలు జరుగుతున్నాయన్న ఆరోపణలు వస్తున్నప్పుడు అధికారులు ఎందుకు పూర్తిస్థాయి విచారణకు ముందుకు రావడం లేదు?
కొండలు ఎవరి సొత్తు కాదు. సహజ వనరులు ఏ పార్టీకి చెందిన ఆస్తి కాదు.
అభివృద్ధి పేరుతో కొండలను కొల్లగొట్టినా.. గ్రావెల్ పేరుతో సహజ సంపదను తరలించినా.. దాని మూల్యం చివరికి ప్రజలే చెల్లించాల్సి వస్తుంది. బోర్లు ఎండిపోతే రైతే నష్టపోతాడు. సాగుభూమి దెబ్బతింటే రైతే నష్టపోతాడు. పాఠశాలల వద్ద కాలుష్యం పెరిగితే పిల్లలే ఇబ్బంది పడతారు.
అందుకే సర్వే నంబర్ 174లో జరుగుతున్న వ్యవహారంపై సమగ్ర విచారణ జరిపి వాస్తవాలను ప్రజల ముందుంచాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వానిదే.
రైతులు అడుగుతున్న ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పాలి. ఎన్ఓసీల వెనుక ఉన్న కథను బయటపెట్టాలి. తవ్వకాల అనుమతులను వెల్లడించాలి. నిబంధనలు ఉల్లంఘించి ఉంటే చర్యలు తీసుకోవాలి.
లేకపోతే ప్రజల్లో సహజంగానే మరో అనుమానం బలపడుతుంది—
“కొండను కొల్లగొడుతున్నది గ్రావెల్ మాఫియానా? రాజకీయ అండతో కదులుతున్న ‘కూటమి అనకొండలా’?”
ఆ ప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పాల్సింది మాత్రం ప్రజలు కాదు.. అధికారంలో ఉన్న ప్రభుత్వమే.
కొండగట్టు
