రాష్ట్ర అప్పులు, రైతు రుణాలు, రెవెన్యూ లోటు.. గణాంకాలు ఏమి చెబుతున్నాయి?
ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో రాష్ట్ర అప్పులు, రైతుల రుణభారం, రెవెన్యూ లోటు, ద్రవ్య లోటు అంశాలు ప్రస్తుతం చర్చనీయాంశంగా మారాయి. 2019-20 నుంచి 2025-26 వరకు ఉన్న గణాంకాలను పరిశీలిస్తే రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిస్థితిలో గణనీయమైన మార్పులు కనిపిస్తున్నాయి.
రెండేళ్లలో చంద్రబాబు పాలన
వైఎస్సార్సీపీ హయాంలో అప్పుల పరిస్థితి
వైఎస్సార్సీపీ అధికారంలోకి వచ్చిన తొలి ఏడాది అయిన 2019-20 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రాష్ట్ర అప్పులు స్థూల ఉత్పత్తిలో 25.59 శాతంగా నమోదయ్యాయి.
- 2020-21 కోవిడ్ సమయంలో అవి 31.82 శాతానికి చేరాయి.
- ఆ తరువాత 2021-22లో 14.08 శాతానికి తగ్గించగలిగారు.
- 2022-23లో మళ్లీ 24.97 శాతానికి పెరిగాయి.
- వైఎస్సార్సీపీ ప్రభుత్వ చివరి సంవత్సరం అయిన 2023-24లో రాష్ట్ర అప్పులు స్థూల ఉత్పత్తిలో 26.52 శాతంగా నమోదయ్యాయి.
వైఎస్సార్సీపీ ప్రభుత్వ హయాంలో రెవెన్యూ లోటు కూడా నియంత్రణలోనే ఉంది. గత ఐదేళ్లలో రెవెన్యూ లోటు 5 శాతం పరిధిలోనే నమోదైంది.
చంద్రబాబు హయాంలో పెరిగిన అప్పుల భారం
చంద్రబాబు ప్రభుత్వం ఏర్పడిన తరువాత 2024-25లో ఎలాంటి స్కీములు లేకపోయినా, సూపర్ సిక్స్, సూపర్ సెవెన్ వంటి పథకాల అమలుకు ముందే రాష్ట్ర అప్పులు పెరిగాయి.
- 2024-25లో రాష్ట్ర అప్పులు 32.55 శాతానికి పెరిగాయి.
- 2025-26లో అవి మరో 10 శాతం పెరిగి 39.74 శాతానికి చేరనున్నట్లు అంచనాలు ఉన్నాయి.
2024-25లో రాష్ట్ర జీడీపీలో రాష్ట్ర అప్పులు 5.08 శాతం పెరిగాయి. అయితే వైఎస్సార్సీపీ ప్రభుత్వ ఐదేళ్లలో రాష్ట్ర అప్పుల పెరుగుదల కేవలం 4.11 శాతమే.
రైతులపై పెరిగిన రుణభారం
2014-19 మధ్య చంద్రబాబు ఎన్డీఏ ప్రభుత్వ హయాంలో రైతు రుణాలు రూ.29,099 కోట్లు పెరిగాయి.
వైఎస్సార్సీపీ ప్రభుత్వ హయాంలో 2019-24 మధ్య రైతుల రుణాలు రూ.12,707 కోట్లు మాత్రమే పెరిగాయి.
అయితే 2024లో చంద్రబాబు మళ్లీ ముఖ్యమంత్రి అయిన తరువాత 2024-25లో ఒక్క ఏడాదిలోనే రైతుల రుణాలు రూ.17,953 కోట్లు పెరిగాయి.
రాష్ట్రంపై అప్పుల కుప్ప
- రాష్ట్ర ప్రభుత్వం రూ.3.40 లక్షల కోట్ల అప్పులు చేసి వాటిపై వడ్డీలు చెల్లిస్తోంది.
- బడ్జెట్ అప్పుల రూపంలో ఇప్పటికీ రూ.1,80,603 కోట్ల అప్పులు కొనసాగుతున్నాయి.
- ప్రభుత్వ గ్యారంటీలతో ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల ద్వారా రూ.1,12,504 కోట్ల అప్పులు చేశారు.
- అమరావతి రాజధాని పేరుతో అదనంగా రూ.47,387 కోట్ల అప్పులు చేశారు.
- ఇంటి నిర్మాణ అప్పులు కూడా ఇంకా కొనసాగుతుండగా, సంక్షేమ పథకాల పేరుతో మరిన్ని అప్పులు చేశారు.
- ఎస్సీలు, ముస్లింలు, సూపర్ సిక్స్, సూపర్ సెవెన్ హామీల అమలుకు కూడా అప్పులు చేయకుండా ప్రభుత్వం ముందుకు వెళ్లలేని పరిస్థితి ఏర్పడిందని విమర్శలు ఉన్నాయి.
వైఎస్సార్సీపీ ప్రభుత్వ ఆర్థిక స్థితి
వైఎస్సార్సీపీ ప్రభుత్వం చేసిన రూ.3.31 లక్షల కోట్ల అప్పులకు రూ.2.73 లక్షల కోట్ల డిపాజిట్లు ఉండటం గమనార్హం.
2023-24లో:
- మొత్తం ఆస్తులు రూ.2,36,486.61 కోట్లు
- మొత్తం అప్పులు రూ.1,73,767 కోట్లు
- నికర లోటు రూ.36,682 కోట్లు
- డ్రాఫ్ట్ లోటు రూ.62,719 కోట్లు
2024-25లో రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిస్థితి
2024-25లో రాష్ట్ర పరిస్థితి మరింత ఆందోళనకరంగా మారినట్లు గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.
- రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఆస్తుల విలువ రూ.2,49,096 కోట్లు
- రాష్ట్ర అప్పులు రూ.1,68,024.85 కోట్లు
అదే సమయంలో,
- రెవెన్యూ లోటు రూ.60,285 కోట్లు
- ద్రవ్య లోటు రూ.81,071.18 కోట్లు
ఒక్క ఏడాదిలోనే:
- రెవెన్యూ లోటు 55.84 శాతం పెరిగింది
- ద్రవ్య లోటు 29.26 శాతం పెరిగింది
2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో కూడా రాష్ట్ర ద్రవ్యలోటు పెరుగుతూనే ఉందని గణాంకాలు చెబుతున్నాయి.
రెండేళ్లలో చంద్రబాబు పాలన
ఆర్థిక పరిస్థితిపై పెరుగుతున్న ప్రశ్నలు
రాష్ట్ర అప్పులు, రైతుల రుణభారం, రెవెన్యూ లోటు, ద్రవ్య లోటు వంటి అంశాలపై అందుబాటులో ఉన్న గణాంకాలు పరిశీలిస్తే 2024-25 తరువాత రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిస్థితిపై ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. అప్పులు, లోటులు, రైతుల రుణభారం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థ భవిష్యత్తు ఎలా ఉండబోతోందన్నది ఇప్పుడు ప్రధాన చర్చగా మారింది.
రెండేళ్లలో చంద్రబాబు పాలన
