ప్రపంచవ్యాప్తంగా కోట్లాది హిందువులు పవిత్ర దైవ ప్రసాదంగా భావించే తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (TTD) లడ్డూ ప్రస్తుతం తీవ్రమైన రాజకీయ మరియు న్యాయ వివాదానికి కేంద్రబిందువైంది. 2024 సెప్టెంబర్ 18న ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు చేసిన ఆరోపణలతో ప్రారంభమైన ఈ వ్యవహారం, నమూనాల సేకరణ, ప్రయోగశాల నివేదికలు, సుప్రీంకోర్టు జోక్యం, ప్రత్యేక దర్యాప్తు బృందం (SIT) ఏర్పాటు, చివరకు 2026 జనవరిలో చార్జ్షీట్ దాఖలు వరకు అనేక కీలక మలుపులు తీసుకుంది.
2024 జూలై నుండి 2026 ఫిబ్రవరి వరకు — తేదీల వారీగా SIT దర్యాప్తు పూర్తి వివరాలు
- 2024 జూలై 6 మరియు జూలై 12: తిరుమలలో నాలుగు నెయ్యి ట్యాంకర్ల నుంచి నమూనాలు సేకరించబడ్డాయి.(చంద్రబాబు నాయుడు అధికారంలోకి వచ్చినపుడు)
- ఆ నమూనాలను గుజరాత్లోని ఆనంద్లో ఉన్న NDDB-CALF (Centre for Analysis and Learning in Livestock and Food) కు పరీక్షల కోసం పంపించారు.
- NDDB-CALF ప్రాథమిక నివేదిక ఆధారంగా ఆ నాలుగు ట్యాంకర్లను వేరుగా ఉంచి, కల్తీ అనుమానంతో సరఫరాదారు AR డెయిరీకి తిరిగి పంపించినట్లు అప్పటి TTD ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆఫీసర్ వెల్లడించారు.
- 2024 సెప్టెంబర్ 18: సీఎం చంద్రబాబు నాయుడు, లడ్డూ తయారీలో ఉపయోగించిన నెయ్యిలో జంతు కొవ్వు కలిపినట్లు ఆరోపించారు.
- పలు పిటిషన్లపై విచారణ అనంతరం 2024 అక్టోబర్ 4న సుప్రీంకోర్టు ప్రత్యేక దర్యాప్తు బృందం (SIT) ఏర్పాటు చేసింది. ఇందులో సీబీఐ నుంచి ఇద్దరు అధికారులు, ఆంధ్రప్రదేశ్ పోలీస్ నుంచి ఇద్దరు అధికారులు, FSSAI నుంచి ఒక సీనియర్ అధికారి సభ్యులుగా నియమితులయ్యారు.
- SIT దర్యాప్తులో గుజరాత్ ఆనంద్లోని NDDB-CALF మరియు హర్యానాలోని కర్నాల్లో ఉన్న ICAR–National Dairy Research Institute (ICAR-NDRI) నివేదికలను పరిశీలించారు.
- 2026 జనవరి 23: 16 నెలల దర్యాప్తు అనంతరం సీబీఐ ఆధ్వర్యంలోని SIT నెల్లూరు ACB కోర్టులో తుది చార్జ్షీట్ దాఖలు చేసింది.
- బీఫ్ టాలో లేదా పంది కొవ్వు ఆనవాళ్లు లేవని పేర్కొన్నారు.
- మొత్తం 36 మందిపై — నెయ్యి సరఫరాదారులు మరియు కొంతమంది TTD ఉద్యోగులపై — అభియోగాలు మోపబడ్డాయి.
- ముందుగా తిరస్కరించిన నాలుగు ట్యాంకర్లను వేరే తేదీలతో మళ్లీ లేబుల్ చేసి, 2024 ఆగస్టులో తిరిగి TTDకు పంపి లడ్డూ తయారీలో ఉపయోగించినట్లు చార్జ్షీట్లో పేర్కొన్నారు.(చంద్రబాబు నాయుడు అధికారంలోకి ఉన్నపుడు )
- 2026 ఫిబ్రవరి 6: సీఎం చంద్రబాబు నాయుడు మరోసారి ఆరోపణ చేస్తూ, లడ్డూ తయారీలో ఉపయోగించిన నెయ్యిలో బాత్రూమ్ శుభ్రపరిచే రసాయనాలు కలిపినట్లు అన్నారు.
- SIT దర్యాప్తులో ఒక సరఫరాదారు పెద్ద మొత్తంలో Linear Alkylbenzene Sulfonic Acid (LABSA) కొనుగోలు చేసిన విషయం గుర్తించబడింది.
- అయితే LABSA ను నెయ్యి తయారీలో ఉపయోగించినట్లు చార్జ్షీట్లో స్పష్టమైన ప్రస్తావన లేదు.
- ఉప ముఖ్యమంత్రి పవన్ కళ్యాణ్ ఆరోపణ ప్రకారం, కల్తీ నెయ్యితో తయారైన లడ్డూలను 2024లో అయోధ్య రామమందిర ప్రతిష్ఠ కార్యక్రమానికి పంపినట్లు పేర్కొన్నారు.
- అయితే అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం, రామమందిరానికి పంపిన ఒక లక్ష లడ్డూలు TTD బోర్డు సభ్యులు దానం చేసిన నెయ్యితో తయారైనట్లు తెలియజేయబడింది.
ముగింపు:
ఈ వ్యవహారం ప్రస్తుతం న్యాయస్థాన పరిధిలో ఉంది. మత విశ్వాసాలకు సంబంధించిన అంశం కావడంతో, తుది తీర్పు వెలువడే వరకు అన్ని వర్గాలు సంయమనంతో వ్యవహరించడం అత్యవసరం. పూర్తి నిజాలు న్యాయ ప్రక్రియ ద్వారానే స్పష్టమవుతాయి; అప్పటివరకు ఆరోపణలు, ప్రతిఆరోపణలు కాకుండా వాస్తవాల ఆధారంగా మాత్రమే చర్చ జరగడం సముచితం.
