కరోనా తర్వాత వైద్య ఆక్సిజన్ ప్రాధాన్యం ఎంత పెరిగిందో దేశమంతా చూసింది. అలాంటి అత్యవసర సేవల్లోనే ఇప్పుడు తీవ్ర నిర్లక్ష్యం, పర్యవేక్షణ లోపాలు, ప్రణాళికా రాహిత్యం బయటపడుతున్నాయి. ప్రభుత్వ ఆస్పత్రుల్లో రోజుకు ఎంత ఆక్సిజన్ అవసరమో కూడా స్పష్టమైన లెక్కలు లేకుండానే కోట్ల రూపాయల కొనుగోళ్లు కొనసాగుతున్నాయనే ఆరోపణలు తీవ్ర చర్చకు దారితీశాయి.
ఇటీవల విశాఖలో వెలుగులోకి వచ్చిన ఆక్సిజన్ కొనుగోలు మాల్ వ్యవహారం వైద్యారోగ్య శాఖలో జరుగుతున్న లోపాలను బహిర్గతం చేసింది. మరోవైపు, పైప్లైన్ లీకేజీల కారణంగా లక్షల రూపాయల విలువైన ఆక్సిజన్ గాల్లో కలిసిపోతుండగా, ప్రజాధనం కూడా అదే స్థాయిలో వృథా అవుతోందనే విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
ఆక్సిజన్ బడ్జెట్ లీకేజీ
ప్రభుత్వాస్పత్రుల్లో రోజువారీ ఆక్సిజన్ అవసరంపై ప్రభుత్వానికే స్పష్టత లేదా?
ప్రభుత్వ ఆస్పత్రుల్లో ఎంతమంది రోగులకు ఆక్సిజన్ అవసరమవుతోంది? రోజుకు ఎంత వినియోగం జరుగుతోంది? ఎంత నిల్వ ఉండాలి? అనే ప్రాథమిక ప్రశ్నలకు కూడా సమాధానం చెప్పే సమగ్ర వ్యవస్థ లేదని ఆరోపణలు వినిపిస్తున్నాయి.
ఆస్పత్రుల వారీగా అవసరాల అంచనా లేకుండానే కొనుగోళ్లు జరుగుతున్నాయని, దీంతో అవసరానికి మించి లేదా తక్కువగా కొనుగోళ్లు జరిగే పరిస్థితులు నెలకొంటున్నాయని సమాచారం.
ఇది కేవలం పరిపాలనా లోపం మాత్రమే కాదు… కోట్ల రూపాయల ప్రజాధనాన్ని ప్రమాదంలోకి నెట్టే అంశమని ఆరోగ్య రంగ నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
విశాఖ ఆక్సిజన్ కొనుగోలు మాల్ వ్యవహారం… బయటపడిన భారీ లోపాలు
విశాఖలో ఇటీవల వెలుగులోకి వచ్చిన ఆక్సిజన్ కొనుగోలు వ్యవహారం తర్వాత వైద్యారోగ్య శాఖలో అమలవుతున్న విధానాలపై తీవ్ర సందేహాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
ఈ వ్యవహారంలో ప్రధానంగా బయటపడిన అంశాలు:
- ఆస్పత్రుల అవసరాలపై ఖచ్చితమైన డేటా లేకపోవడం.
- కొనుగోలు ప్రక్రియపై సమర్థవంతమైన పర్యవేక్షణ లేకపోవడం.
- వినియోగ వివరాలను రియల్టైమ్లో నమోదు చేసే వ్యవస్థ బలహీనంగా ఉండటం.
- ఆడిట్, ధృవీకరణ ప్రక్రియల్లో లోపాలు.
దీంతో ప్రభుత్వం చెల్లిస్తున్న ప్రతి రూపాయి నిజంగా రోగులకే ఉపయోగపడుతోందా? అనే ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.
ఆక్సిజన్ బడ్జెట్ లీకేజీ
ఆక్సిజన్ కొనుగోళ్లపై పర్యవేక్షణ కరువు… కోట్ల రూపాయల వ్యయం ఎవరి లెక్కల్లో?
ప్రభుత్వ ఆస్పత్రుల కోసం ప్రతి ఏడాది భారీ మొత్తంలో ఆక్సిజన్ కొనుగోళ్లు జరుగుతున్నప్పటికీ—
- ఎంత కొనుగోలు చేశారు?
- ఎంత వినియోగించారు?
- ఎంత నిల్వ ఉంది?
- ఎంత వృథా అయింది?
అనే అంశాలపై సమగ్ర డిజిటల్ పర్యవేక్షణ లేదనే విమర్శలు ఉన్నాయి.
పర్యవేక్షణ బలహీనంగా ఉంటే కొనుగోళ్లలో పారదర్శకత దెబ్బతింటుందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ఆక్సిజన్ బడ్జెట్ లీకేజీ
పైప్లైన్ లీకేజీలు… గాల్లో కలుస్తున్న ఆక్సిజన్, ప్రజాధనం
ప్రభుత్వ ఆస్పత్రుల్లో ఏర్పాటు చేసిన సెంట్రల్ ఆక్సిజన్ పైప్లైన్ల నిర్వహణలో కూడా తీవ్ర నిర్లక్ష్యం బయటపడుతోందని సమాచారం.
సకాలంలో నిర్వహణ లేకపోవడంతో:
- పైప్లైన్లలో లీకేజీలు ఏర్పడుతున్నాయి.
- విలువైన మెడికల్ ఆక్సిజన్ గాల్లో కలిసిపోతోంది.
- అదే సమయంలో ప్రభుత్వ ఖజానాపై అదనపు భారం పడుతోంది.
- రోగులకు అత్యవసర సమయంలో సరఫరాపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది.
పైప్లైన్లో ఒక్క చిన్న లీకేజీ కూడా రోజుకు వందల క్యూబిక్ మీటర్ల ఆక్సిజన్ నష్టానికి దారితీసే ప్రమాదం ఉందని సాంకేతిక నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ఆక్సిజన్ బడ్జెట్ లీకేజీ
కరోనా సమయంలో ఏర్పాటు చేసిన PSA ప్లాంట్లు… ఇప్పుడు మూలన
కోవిడ్ మహమ్మారి సమయంలో కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కోట్ల రూపాయలు ఖర్చు చేసి అనేక PSA (Pressure Swing Adsorption) ఆక్సిజన్ ప్లాంట్లను ప్రభుత్వ ఆస్పత్రుల్లో ఏర్పాటు చేశాయి.
కానీ ప్రస్తుతం పరిస్థితి భిన్నంగా ఉందనే ఆరోపణలు ఉన్నాయి.
- అనేక ప్లాంట్లు పూర్తిస్థాయిలో పనిచేయడం లేదు.
- నిర్వహణ లోపాలతో కొన్ని ప్లాంట్లు నిలిచిపోయాయి.
- సాంకేతిక సిబ్బంది లేక వినియోగం తగ్గింది.
- ఫలితంగా స్వయంగా ఉత్పత్తి చేసుకునే అవకాశం ఉండి కూడా బయట నుంచి కొనుగోళ్లపైనే ఆధారపడాల్సి వస్తోందని విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి.
ఆక్సిజన్ బడ్జెట్ లీకేజీ
ఏటా రూ.50 కోట్ల ఆక్సిజన్ బడ్జెట్… కానీ లెక్కలు ఎక్కడ?
డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ మెడికల్ ఎడ్యుకేషన్ (DME), డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ సెకండరీ హెల్త్ (DSH) పరిధిలోని ప్రభుత్వ ఆస్పత్రుల కోసం ప్రతి ఏడాది సుమారు రూ.50 కోట్ల వరకు వైద్య ఆక్సిజన్ కొనుగోళ్లకు ఖర్చు చేస్తున్నట్లు సమాచారం.
ఇంత భారీ మొత్తంలో ప్రజాధనం వెచ్చిస్తున్నప్పటికీ—
- అవసరాల అంచనా లేదు.
- వినియోగంపై పర్యవేక్షణ లేదు.
- లీకేజీలపై నియంత్రణ లేదు.
- PSA ప్లాంట్ల వినియోగం లేదు.
అనే ఆరోపణలు ఇప్పుడు వైద్యారోగ్య శాఖ పనితీరుపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నాయి.
ఆక్సిజన్ బడ్జెట్ లీకేజీ
ప్రధాన ఆరోపణలు ఒకే చోట
| అంశం | బయటపడిన పరిస్థితి |
|---|---|
| రోజువారీ ఆక్సిజన్ అవసరాల అంచనా | లేదు |
| కొనుగోళ్లపై సమగ్ర పర్యవేక్షణ | లేదు |
| వినియోగ డిజిటల్ మానిటరింగ్ | బలహీనంగా ఉంది |
| పైప్లైన్ నిర్వహణ | నిర్లక్ష్యం |
| లీకేజీలు | ప్రజాధనం వృథా అవుతోందన్న ఆరోపణలు |
| PSA ప్లాంట్లు | అనేక చోట్ల వినియోగం తగ్గింది |
| వార్షిక ఆక్సిజన్ వ్యయం | సుమారు రూ.50 కోట్లు |
పారదర్శకత లేకపోతే ప్రజాధనం ఎక్కడికి?
ప్రజల ప్రాణాలను కాపాడే అత్యవసర వైద్య ఆక్సిజన్ వ్యవస్థలోనే ఇలాంటి లోపాలు వెలుగులోకి రావడం ఆందోళన కలిగించే అంశంగా మారింది. అవసరాల అంచనా లేకుండా కొనుగోళ్లు, కొనుగోళ్లపై బలహీన పర్యవేక్షణ, పైప్లైన్ లీకేజీలు, పనిచేయని PSA ప్లాంట్లు—ఈ మొత్తం వ్యవస్థను సమీక్షించాల్సిన అవసరం ఉందని ఆరోగ్య రంగ వర్గాలు అభిప్రాయపడుతున్నాయి.
ఆక్సిజన్ బడ్జెట్ లీకేజీ
ప్రజాధనం కాపాడాలంటే ఆక్సిజన్ వ్యవస్థలో జవాబుదారీతనం తప్పనిసరి
ప్రభుత్వ ఆస్పత్రుల్లో ఆక్సిజన్ కొనుగోళ్లపై వెలుగులోకి వస్తున్న అంశాలు కేవలం పరిపాలనా లోపాలకే పరిమితం కావడం లేదు. ప్రజల ప్రాణాలతో ముడిపడిన అత్యవసర వైద్య సేవల్లో ప్రణాళికా రాహిత్యం, పర్యవేక్షణ లోపాలు, నిర్వహణలో నిర్లక్ష్యం ఉంటే దాని మూల్యం ప్రజలే చెల్లించాల్సి వస్తుంది. ఏటా రూ.50 కోట్లకు పైగా ప్రజాధనం ఖర్చవుతున్న నేపథ్యంలో ప్రతి లీటర్ ఆక్సిజన్ వినియోగంపై పారదర్శకమైన ఆడిట్, రియల్టైమ్ మానిటరింగ్, లీకేజీల నివారణ, PSA ప్లాంట్ల పూర్తి వినియోగం వంటి చర్యలు అత్యవసరంగా అమలు చేయాల్సిన అవసరం ఉంది.
ఆక్సిజన్ బడ్జెట్ లీకేజీ
