ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆర్థిక వ్యవస్థపై మరో కీలక గణాంకం వెలుగులోకి వచ్చింది. రాష్ట్రంలో GST–GSDP (Goods and Services Tax – Gross State Domestic Product) నిష్పత్తి ఏడేళ్లలో గణనీయంగా పడిపోయినట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం అధికారికంగా వెల్లడించింది. లోక్సభలో కడప ఎంపీ వైఎస్ అవినాష్రెడ్డి అడిగిన ప్రశ్నకు కేంద్ర ఆర్థికశాఖ సహాయమంత్రి పంకజ్ చౌదరి లిఖితపూర్వక సమాధానం ఇస్తూ ఈ వివరాలను వెల్లడించారు.
ఆ సమాధానం ప్రకారం 2018–19లో 2.40 శాతంగా ఉన్న ఏపీ GST–GSDP నిష్పత్తి 2025–26 నాటికి 1.90 శాతానికి పడిపోయింది. అంటే రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిమాణంతో పోలిస్తే జీఎస్టీ ఆదాయం క్రమంగా తగ్గుతున్న సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి. ఇదే సమయంలో 2024–25, 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరాలకు సంబంధించిన GST సెటిల్మెంట్ గణాంకాలను కూడా కేంద్రం సభ ముందు ఉంచింది.
ఏపీ GST-GSDP నిష్పత్తి
ఏడేళ్లలో ఏపీ GST–GSDP నిష్పత్తి ఎలా పడిపోయింది?
కేంద్ర ప్రభుత్వం వెల్లడించిన గణాంకాల ప్రకారం రాష్ట్రంలోని GST–GSDP నిష్పత్తి ఇలా ఉంది.
| ఆర్థిక సంవత్సరం | GST–GSDP నిష్పత్తి |
|---|---|
| 2018–19 | 2.40% |
| 2019–20 | 2.20% |
| 2020–21 | 1.40% |
| 2021–22 | 2.00% |
| 2022–23 | 2.20% |
| 2023–24 | 2.20% |
| 2024–25 | 2.10% |
| 2025–26 | 1.90% |
ఈ గణాంకాలు పరిశీలిస్తే 2018–19తో పోలిస్తే 2025–26 నాటికి GST–GSDP నిష్పత్తి 0.50 శాతం పాయింట్లు తగ్గినట్లు స్పష్టమవుతోంది.
ఏపీ GST-GSDP నిష్పత్తి
లోక్సభలో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏమి చెప్పింది?
కడప ఎంపీ వైఎస్ అవినాష్రెడ్డి అడిగిన ప్రశ్నకు కేంద్ర ఆర్థికశాఖ సహాయమంత్రి పంకజ్ చౌదరి సమాధానం ఇస్తూ దేశంలోని రాష్ట్రాల GST–GSDP నిష్పత్తులకు సంబంధించిన వివరాలను వెల్లడించారు.
అదే సమయంలో 2024–25, 2025–26 సంవత్సరాలకు సంబంధించి రాష్ట్రాలకు జరిగిన GST సెటిల్మెంట్ గణాంకాలను కూడా అధికారికంగా సభ ముందు ఉంచారు.
ఏపీ GST-GSDP నిష్పత్తి
రెండేళ్ల GST సెటిల్మెంట్లో ఏపీకి వచ్చిన వాటా ఎంత?
కేంద్ర ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన వివరాల ప్రకారం…
2024–25 ఆర్థిక సంవత్సరం
- CGST సెటిల్మెంట్: ₹4,012 కోట్లు
- IGST సెటిల్మెంట్: ₹4,557 కోట్లు
- మొత్తం సెటిల్మెంట్: ₹8,569 కోట్లు
ఈ సెటిల్మెంట్లో…
- ట్రెజరీ ద్వారా ₹3,230 కోట్లు
- అడ్జస్ట్మెంట్ రూపంలో ₹7,826 కోట్లు
- సెస్ ద్వారా ₹448 కోట్లు
- మొత్తం ₹4,664 కోట్లు
- రాష్ట్ర అకౌంట్కు ₹3,799 కోట్లు
- మొత్తం సెటిల్మెంట్ ₹8,797 కోట్లు
(కేంద్రం విడుదల చేసిన సెటిల్మెంట్ గణాంకాల్లో ఈ వివరాలు నమోదయ్యాయి.)
ఏపీ GST-GSDP నిష్పత్తి
2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరం
- CGST సెటిల్మెంట్: ₹4,027 కోట్లు
- IGST సెటిల్మెంట్: ₹3,952 కోట్లు
- మొత్తం సెటిల్మెంట్: ₹7,979 కోట్లు
ఇందులో…
- ట్రెజరీ ద్వారా ₹775 కోట్లు
- అడ్జస్ట్మెంట్ ద్వారా ₹4,921 కోట్లు
- సెస్ ద్వారా ₹8,696 కోట్లు
- మొత్తం ₹4,911 కోట్లు
- రాష్ట్ర అకౌంట్కు ₹3,951 కోట్లు
- మొత్తం ₹8,870 కోట్లు
ఏపీ GST-GSDP నిష్పత్తి
కేంద్రం విడుదల చేసిన మరో కీలక గణాంకం
రెండేళ్లలో కేంద్రం చేసిన మొత్తం సెటిల్మెంట్ ప్రకారం…
2024–25
- మొత్తం సెటిల్మెంట్: ₹34,301 కోట్లు
- ఇందులో రాష్ట్ర వాటా, అడ్జస్ట్మెంట్లు, IGST పంపిణీ వివరాలను కేంద్రం వెల్లడించింది.
2025–26
- మొత్తం సెటిల్మెంట్: ₹34,301 కోట్లు
- ట్రెజరీ ద్వారా ₹15,211 కోట్లు
- అడ్జస్ట్మెంట్ ₹19,090 కోట్లు
ఈ గణాంకాలు కేంద్రం అధికారిక సమాధానంలో భాగంగా వెల్లడయ్యాయి.
ఏపీ GST-GSDP నిష్పత్తి
పడిపోతున్న GST–GSDP నిష్పత్తి ఏమి సూచిస్తోంది?
GST–GSDP నిష్పత్తి అనేది రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థలో సృష్టవుతున్న సంపదతో పోలిస్తే ప్రభుత్వానికి వస్తున్న GST ఆదాయాన్ని సూచించే ముఖ్యమైన సూచిక.
ఈ నిష్పత్తి తగ్గడం అంటే…
- రాష్ట్ర ఆర్థిక వృద్ధికి అనుగుణంగా GST వసూళ్లు పెరగడం లేదని సూచించవచ్చు.
- వినియోగం, వ్యాపార కార్యకలాపాలు, పన్ను వసూళ్లలో బలహీనతలు ఉన్నాయనే సంకేతంగా ఆర్థిక నిపుణులు భావిస్తారు.
- పన్ను పరిధి విస్తరణ, పన్ను ఎగవేత నియంత్రణ, ఆదాయ వృద్ధిపై మరింత దృష్టి అవసరమని విశ్లేషిస్తున్నారు.
ఏపీ GST-GSDP నిష్పత్తి
రాజకీయంగా ఎందుకు ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది?
ఈ అంశం రాజకీయంగానూ ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. రాష్ట్ర ఆర్థిక నిర్వహణ, ఆదాయ వృద్ధి, పన్నుల వసూళ్లపై ఇప్పటికే రాజకీయ పార్టీల మధ్య విమర్శలు కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో, కేంద్ర ప్రభుత్వం లోక్సభలో అధికారికంగా వెల్లడించిన ఈ గణాంకాలు ఇప్పుడు కొత్త చర్చకు దారితీసే అవకాశం ఉంది.
అయితే, GST–GSDP నిష్పత్తి తగ్గడానికి గల నిర్దిష్ట కారణాలపై కేంద్ర ప్రభుత్వం తన సమాధానంలో ప్రత్యేకంగా వివరణ ఇవ్వలేదు.
ఏపీ GST-GSDP నిష్పత్తి
కేంద్రం బయటపెట్టిన గణాంకాలు.. ఏపీ ఆర్థిక నిర్వహణపై మరింత చర్చకు దారితీస్తాయా?
లోక్సభలో కేంద్ర ప్రభుత్వం వెల్లడించిన అధికారిక గణాంకాలు ఆంధ్రప్రదేశ్లో GST–GSDP నిష్పత్తి 2018–19లో 2.40 శాతం నుంచి 2025–26లో 1.90 శాతానికి పడిపోయినట్లు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. అలాగే 2024–25, 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరాలకు సంబంధించిన GST సెటిల్మెంట్ వివరాలను కూడా కేంద్రం సభ ముందు ఉంచింది.
ఈ గణాంకాలు రాష్ట్ర ఆదాయ సామర్థ్యం, పన్ను వసూళ్లు, ఆర్థిక నిర్వహణపై కొత్త చర్చకు దారితీస్తుండగా, భవిష్యత్తులో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ ధోరణిని ఎలా ఎదుర్కొంటుందన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది.
ఏపీ GST-GSDP నిష్పత్తి
