అప్పులు.. కరువు.. అందని పరిహారం.. నిలిచిపోయిన పంటల బీమా.. తగ్గిన పెట్టుబడి సాయం.. నిర్వీర్యమైన రైతు భరోసా కేంద్రాలు.. ఇలా ఒకదాని వెంట మరో దెబ్బతో ఆంధ్రప్రదేశ్లో వ్యవసాయం తీవ్ర సంక్షోభంలో కూరుకుపోయిందన్న ఆరోపణలు వినిపిస్తున్నాయి. గత రెండేళ్లలో రాష్ట్రంలో 540 మందికి పైగా రైతులు ఆత్మహత్యలకు పాల్పడినట్లు వెలుగులోకి రావడం పరిస్థితి ఎంత దారుణంగా మారిందో చెబుతోంది. ముఖ్యంగా రాయలసీమ జిల్లాల్లో రైతు కుటుంబాలు అప్పుల ఊబిలో కూరుకుపోయి జీవన పోరాటం చేస్తున్నాయి. వ్యవసాయాన్ని ఆదుకోవాల్సిన ప్రభుత్వ విధానాలే రైతులను మరింత కష్టాల్లోకి నెట్టాయనే విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
ఆంధ్రప్రదేశ్ రైతుల ఆత్మహత్యలు

రైతు ఆత్మహత్యలు.. పాలనపై తీవ్రమైన ప్రశ్నలు
వ్యవసాయ ఆధారిత రాష్ట్రంగా పేరున్న ఆంధ్రప్రదేశ్లో రైతులు ఆత్మహత్యలకు పాల్పడటం సాధారణ విషయం కాదు. రెండేళ్లలో 540 మందికి పైగా రైతులు ప్రాణాలు కోల్పోవడం ప్రభుత్వ వ్యవసాయ విధానాలపై తీవ్ర ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోంది.
పంటలు చేతికొచ్చే పరిస్థితి లేకపోవడం, సాగు ఖర్చులు అమాంతం పెరగడం, బ్యాంకు రుణాలు అందక ప్రైవేట్ వడ్డీ వ్యాపారుల వద్ద అప్పులు చేయాల్సిన పరిస్థితి రైతులను తీవ్ర మానసిక ఒత్తిడికి గురి చేస్తోంది. పంట నష్టపోయినా పరిహారం లేకపోవడం, బీమా అందకపోవడం పరిస్థితిని మరింత విషమం చేస్తున్నాయి.
ఆంధ్రప్రదేశ్ రైతుల ఆత్మహత్యలు
రైతు భరోసా కేంద్రాల నిర్వీర్యం.. గ్రామీణ వ్యవసాయానికి పెద్ద దెబ్బ
విత్తనం నుంచి విక్రయం వరకు రైతుకు అండగా నిలవాలనే ఉద్దేశంతో ఏర్పాటు చేసిన రైతు భరోసా కేంద్రాలు (ఆర్బీకేలు) ప్రస్తుతం నిర్వీర్యమయ్యాయనే విమర్శలు ఉన్నాయి.
ఒకప్పుడు 10,778 ఆర్బీకేలు రైతులకు సేవలందించగా, రేషనలైజేషన్ పేరిట వాటిని 8,451 క్లస్టర్లకు కుదించడం వల్ల గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో సేవలు అందుబాటులో లేకుండా పోయాయని రైతు సంఘాలు ఆరోపిస్తున్నాయి. నాణ్యమైన విత్తనాలు, ఎరువులు, సాంకేతిక సలహాలు, పంట కొనుగోలు వంటి అంశాల్లో రైతులకు ఇబ్బందులు పెరిగాయని చెబుతున్నారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ రైతుల ఆత్మహత్యలు
రూ.20 వేల పెట్టుబడి సాయం హామీ.. రైతులకు అరకొర సహాయం
ప్రతి రైతుకు ఏడాదికి రూ.20 వేల పెట్టుబడి సాయం అందిస్తామని ప్రకటించినప్పటికీ, రైతులకు పూర్తి స్థాయిలో ఆ సహాయం అందలేదనే ఆరోపణలు ఉన్నాయి.
రెండో ఏడాదిలో కూడా లక్షలాది మంది రైతులకు కోత విధించబడిందని, భూ యజమానుల్లో కూడా అనేక మందికి పూర్తి మొత్తాలు అందలేదని విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా దాదాపు 16 లక్షల మంది కౌలు రైతులకు పెట్టుబడి సాయం అందకపోవడంతో వారు పూర్తిగా అప్పులపై ఆధారపడాల్సి వచ్చిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.
పెట్టుబడి కోసం రైతులు నెలకు 3 నుంచి 5 శాతం వడ్డీకి అప్పులు చేస్తూ అప్పుల ఊబిలో కూరుకుపోతున్నారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ రైతుల ఆత్మహత్యలు
పంట నష్టపరిహారం, ఇన్పుట్ సబ్సిడీ అందక రైతుల ఆవేదన
వరుస కరువులు, ప్రకృతి వైపరీత్యాలతో పంటలు నష్టపోయినా, రైతులకు తగిన పరిహారం అందలేదని రైతు సంఘాలు ఆరోపిస్తున్నాయి.
పంటలు ఎండిపోయినా, దిగుబడులు తగ్గినా, ఇన్పుట్ సబ్సిడీ కోసం రైతులు ఎదురు చూడాల్సి వస్తోందని ఆవేదన వ్యక్తమవుతోంది. ఇప్పటికే అప్పుల్లో కూరుకుపోయిన రైతులకు ఈ ఆలస్యం మరింత భారంగా మారిందని చెబుతున్నారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ రైతుల ఆత్మహత్యలు
అటకెక్కిన ఉచిత పంటల బీమా.. రక్షణ లేకుండా రైతులు
ప్రకృతి వైపరీత్యాల సమయంలో రైతులకు ఆర్థిక భరోసా కల్పించే పంటల బీమా వ్యవస్థ కూడా సక్రమంగా అమలు కాకపోవడం తీవ్ర ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
ప్రీమియం బకాయిలు చెల్లింపులో జాప్యం, బీమా అమలులో ఏర్పడిన సమస్యలు, స్వచ్ఛంద నమోదు విధానంలో ఉన్న లోపాల కారణంగా రైతులు బీమా ప్రయోజనాలకు దూరమయ్యారనే ఆరోపణలు ఉన్నాయి. దీంతో పంట నష్టపోయిన రైతుకు కనీస భద్రత కూడా లేకుండా పోయిందని వ్యవసాయ నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ రైతుల ఆత్మహత్యలు
సున్నా వడ్డీ రాయితీ కూడా అందక పెరిగిన అప్పుల భారం
సున్నా వడ్డీ రాయితీ రైతులకు పెద్ద ఊరటగా ఉండాల్సి ఉండగా, అది కూడా సక్రమంగా అమలు కాకపోవడంతో రైతుల ఆర్థిక పరిస్థితి మరింత దిగజారిందనే విమర్శలు ఉన్నాయి.
బ్యాంకు రుణాలు సకాలంలో అందకపోవడం, వడ్డీ రాయితీలు నిలిచిపోవడం వల్ల రైతులు మళ్లీ ప్రైవేట్ అప్పుల బారిన పడుతున్నారు. ఒకవైపు సాగు ఖర్చులు, మరోవైపు అప్పుల ఒత్తిడి రైతులను తీవ్ర నిరాశలోకి నెడుతోంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ రైతుల ఆత్మహత్యలు
అన్నదాత ఆత్మఘోష.. 540 ప్రాణాలు అడుగుతున్న ఒక్క ప్రశ్న – రైతుకు అండగా నిలిచింది ఎవరు?
వ్యవసాయాన్ని లాభసాటి రంగంగా మార్చాల్సిన సమయంలో రైతులు ప్రాణాలు తీసుకునే పరిస్థితి ఏర్పడటం రాష్ట్రానికి అత్యంత ఆందోళనకర అంశం. రెండేళ్లలో 540 మందికి పైగా రైతులు ఆత్మహత్యలకు పాల్పడిన ఘటనలు వ్యవసాయ రంగం ఎంత తీవ్రమైన సంక్షోభంలో ఉందో తెలియజేస్తున్నాయి. రైతులకు పెట్టుబడి సాయం, పంట నష్టపరిహారం, బీమా, సున్నా వడ్డీ రాయితీలు, సంస్థాగత మద్దతు సకాలంలో అందకపోతే గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థపై దీర్ఘకాలిక ప్రభావం పడే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ రైతుల ఆత్మహత్యలు






