రాజధాని ప్రణాళికలో దాగిన నిర్లక్ష్యం
అమరావతి రాజధాని నిర్మాణం కోసం రూపొందించిన మాస్టర్ ప్లాన్ ఇప్పుడు తీవ్రమైన వివాదాలకు దారితీస్తోంది. అంతర్జాతీయ స్థాయి ప్రణాళికగా ప్రచారం చేసిన ఈ ప్లాన్లో కీలక అంశాలను విస్మరించడం వల్ల రాష్ట్ర ఖజానాపై భారీ భారం పడినట్టు బయటపడింది. ముఖ్యంగా విద్యుత్ మౌలిక వసతులను పట్టించుకోకపోవడం ఇప్పుడు పెద్ద సమస్యగా మారింది.
సింగపూర్ ప్లాన్… కానీ ప్రాథమిక లోపాలే?
2016లో అమరావతి మాస్టర్ ప్లాన్ను సింగపూర్కు చెందిన సుర్బానా–జురాంగ్ సంస్థకు నామినేషన్ పద్ధతిలో అప్పగించారు. ఈ పనికి రూ.20.28 కోట్లను చెల్లించారు. అయితే ఈ ప్రణాళికలో ప్రాథమిక స్థాయి లోపాలు ఉన్నాయని కాగ్ (CAG) తీవ్రంగా తప్పుబట్టింది.
ముఖ్యంగా రాజధాని ప్రాంతంలో ఉన్న 220 కేవీ, 400 కేవీ హైటెన్షన్ విద్యుత్ లైన్లను పూర్తిగా విస్మరించి మాస్టర్ ప్లాన్ రూపొందించారు. వాస్తవానికి రాజధాని పరిధిలో సుమారు 38 కి.మీ 400 కేవీ లైన్లు, 55 కి.మీ 220 కేవీ లైన్లు ఉన్నప్పటికీ వాటిని ప్లానింగ్లో పరిగణించలేదు.
ఇప్పుడు అదే లైన్లు రాజధానిలో నిర్మాణాలకు పెద్ద అడ్డంకిగా మారాయి. దీంతో వాటిని మార్పిడి చేయాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.
విద్యుత్ లైన్ల మార్పిడి… భారీ ఖర్చు
ఈ విద్యుత్ లైన్ల మార్పిడి కోసం ప్రభుత్వం భారీగా ఖర్చు చేయాల్సి వస్తోంది. మొత్తం ప్రాజెక్ట్ వ్యయం రూ.993.25 కోట్లుగా అంచనా వేశారు.
- 400 కేవీ లైన్ల మార్పిడి ఖర్చు: రూ.283.57 కోట్లు
- 220 కేవీ లైన్ల మార్పిడి ఖర్చు: రూ.1,082.44 కోట్లు (అంచనాలతో కలిపి)
ఇంకా కాంట్రాక్టులను 8.98% మరియు 8.99% అధిక ధరలకు కేటాయించడం వల్ల అదనంగా వందల కోట్ల రూపాయల భారం పడింది.
ఒకే టెండర్లో కొన్ని పనులు రూ.390.06 కోట్లకు అప్పగించగా, మరికొన్ని భాగాల్లో అధిక ధరలు చెల్లించినట్టు తెలుస్తోంది.
భూముల వినియోగంలో తప్పిదాలు
రాజధాని మాస్టర్ ప్లాన్లో విద్యుత్ లైన్ల చుట్టూ నిర్మాణాలపై సరైన పరిమితులు విధించకపోవడం వల్ల సమస్యలు మరింత పెరిగాయి.
ఈ కారణంగా ఇప్పటికే కేటాయించిన భూముల్లో నిర్మాణాలు చేపట్టడం కష్టమవుతోంది. దీంతో భూముల వినియోగంలో కూడా మార్పులు చేయాల్సి వస్తోంది.
కాగ్ అభ్యంతరాలు… పారదర్శకతపై ప్రశ్నలు
కాగ్ నివేదికలో నామినేషన్ పద్ధతిలో కాంట్రాక్ట్ ఇవ్వడాన్ని తీవ్రంగా తప్పుబట్టింది. సరైన టెండర్ ప్రక్రియ లేకుండా భారీ మొత్తంలో చెల్లింపులు చేయడం సరికాదని పేర్కొంది.
అలాగే కాంట్రాక్టులను అధిక ధరలకు ఇవ్వడం, పారదర్శకత లేకపోవడం వంటి అంశాలపై కూడా ప్రశ్నలు తలెత్తాయి.
ఇప్పటి వరకు మొత్తం భారం ఎంత?
ఈ మొత్తం ప్రక్రియ వల్ల రాష్ట్ర ఖజానాపై పడిన మొత్తం భారం సుమారు ₹1,472.50 కోట్లుగా అంచనా వేస్తున్నారు.
ఇది కేవలం ఒక ప్రణాళికలో జరిగిన లోపం వల్ల వచ్చిన ఖర్చు మాత్రమే కావడం గమనార్హం.
లోపం ఖర్చు… బాధ్యత ఎవరు తీసుకుంటారు?
అమరావతి మాస్టర్ ప్లాన్లో జరిగిన ఈ లోపాలు ఇప్పుడు రాష్ట్రానికి భారీ ఆర్థిక భారం మోపాయి. ప్రణాళికలో ముందుచూపు లేకపోవడం, కీలక అంశాలను విస్మరించడం, కాంట్రాక్టుల కేటాయింపులో పారదర్శకత లేకపోవడం—all కలిసి ఈ పరిస్థితికి దారితీశాయి.
ఇప్పుడు ప్రధాన ప్రశ్న — ఈ ₹1,472.50 కోట్ల భారానికి బాధ్యత ఎవరు తీసుకుంటారు?
