సింహాచలం నుంచి ఐటీ హిల్స్ వరకు కొండలపై తవ్వకాలు.. పచ్చదనం మాయం
పది ప్రధాన కొండల్లో భారీ తవ్వకాల ఆరోపణలు.. నీటి వనరులు, చారిత్రక ఆనవాళ్లపై ముప్పు
అల్లూరి గుహల నుంచి పంచదార్ల, రామకొండ, సింహాచలం వరకు ‘మైనింగ్’పై ప్రశ్నలు
అల్యూమినియం ఖనిజం ఒడిశాకు తరలింపుపైనా తీవ్ర ఆరోపణలు
విశాఖ కొండలపై గునపం ఎవరి కోసం? ‘బాబు మార్క్‌ విధ్వంసం’ ఆరోపణల వెనుక సంచలన విషయాలివే!
విశాఖ కొండల విధ్వంసం
విశాఖపట్నం అంటే ఒకవైపు నీలి సముద్రం.. మరోవైపు పచ్చని కొండలు. నగరానికి సహజ రక్షణ కవచంగా, పర్యావరణ సమతుల్యతకు కీలకంగా నిలిచిన ఈ కొండలపై భారీ స్థాయిలో తవ్వకాలు జరుగుతున్నాయంటూ వచ్చిన ‘సాక్షి’ గ్రౌండ్‌ రిపోర్ట్‌ ఇప్పుడు రాజకీయ, పర్యావరణ వర్గాల్లో చర్చకు దారితీసింది. చంద్రబాబు ప్రభుత్వ హయాంలో విశాఖలోని పలు కొండ ప్రాంతాల్లో విధ్వంసం జరుగుతోందని ఆ కథనం ఆరోపించింది. సింహాచలం మొదలు ఐటీ హిల్స్ వరకు పచ్చని కొండలు భారీ తవ్వకాలతో రూపురేఖలు కోల్పోతున్నాయని పేర్కొంది.
అప్పన్న కొండ.. పావురాల కొండ.. పెద్ద కొండ.. తర్లువాడ కొండ.. రామకొండ.. గంగాలమ్మ కొండ.. పంచదార్ల కొండ.. ఇలా విశాఖ పరిసరాల్లోని ఏకంగా పది ప్రధాన కొండలపై తవ్వకాలు జరుగుతున్నాయని కథనం పేర్కొంది. కొండలు కనుమరుగైతే నగర పర్యావరణం, నీటి వనరులు, చారిత్రక వారసత్వంపై ఎలాంటి ప్రభావం పడుతుందన్న ప్రశ్నలు ఇప్పుడు ముందుకొస్తున్నాయి.
విశాఖ కొండల విధ్వంసం
సింహాచలం నుంచి ఐటీ హిల్స్ వరకు.. కొండలకు బోడిగుండులే!
విశాఖ నగరానికి పచ్చని కొండలు కేవలం అందం కోసం ఉన్నవి కావు. పోర్టు, పరిశ్రమల నుంచి వెలువడే కాలుష్య ప్రభావాన్ని తగ్గించడంలోనూ, నగర పర్యావరణ సమతుల్యతలోనూ వాటి పాత్ర ఉందని పర్యావరణవేత్తలు చెబుతున్నారు.
అయితే ప్రస్తుతం పలు ప్రాంతాల్లో భారీ యంత్రాలతో కొండలను తవ్వుతున్న దృశ్యాలు కనిపిస్తున్నాయని కథనం పేర్కొంది. ఊరి కొండకు రెండు వైపులా జరుగుతున్న తవ్వకాలతో ఇప్పటికే పచ్చదనం భారీగా తగ్గిపోయిందని, ఇదే పరిస్థితి కొనసాగితే కొద్ది రోజుల్లో కొండ రూపమే కనుమరుగయ్యే ప్రమాదం ఉందని రిపోర్ట్‌ పేర్కొంది.
ఇది కేవలం ఒక కొండ సమస్య కాదని.. నగర పరిధిలోని పలు కొండ ప్రాంతాల్లో ఇదే తరహా కార్యకలాపాలు కొనసాగుతున్నాయని కథనం ఆరోపించింది.
విలువైన భూముల కేటాయింపుపైనా ప్రశ్నలు
కంపెనీల పేరుతో విలువైన భూములను తక్కువ ధరలకు కేటాయించారంటూ కూడా కథనం ఆరోపణలు చేసింది.
సత్వ అనే రియల్‌ ఎస్టేట్‌ సంస్థకు ఐటీ కంపెనీ ఏర్పాటు పేరుతో 30 ఎకరాల భూమిని కేటాయించారని, అందులో 50 శాతం భూమిని మరో రియల్‌ ఎస్టేట్‌ సంస్థ ‘ఓర్వెల్‌’కు బదలాయించారని రిపోర్ట్‌ పేర్కొంది.
అలాగే భీమిలి బీచ్‌ సమీపంలోని పావురాల కొండలో 15 ఎకరాలను ‘మైరా బే వ్యూ రిసార్ట్స్‌’ పేరుతో అప్పగించారని పేర్కొంది. ఈ ప్రాంతంలో క్రీస్తుపూర్వం మూడో శతాబ్దం నాటి బౌద్ధ ఆనవాళ్లు ఉన్నాయని, తవ్వకాల కారణంగా అవి కనుమరుగయ్యే ప్రమాదం ఉందని కథనం పేర్కొంది.
విశాఖ కొండల విధ్వంసం
అల్లూరి గుహలకు మైనింగ్ ముప్పు?
విశాఖ–అనకాపల్లి ప్రాంతంలోని చారిత్రక వారసత్వంపై కూడా తవ్వకాల ప్రభావం పడుతోందన్న ఆరోపణలు కథనంలో ఉన్నాయి.
అనకాపల్లి జిల్లా నాతవరం మండలం సరుగుడు పంచాయతీ పరిధిలోని గంగాలమ్మ కొండ ప్రాంతంలో భారీ మైనింగ్ జరుగుతోందని, దీని వల్ల అల్లూరి సీతారామరాజుతో ముడిపడి ఉన్న చారిత్రక గుహలకు ముప్పు ఏర్పడుతోందని రిపోర్ట్‌ పేర్కొంది.
1/70 చట్టం అమలులో ఉన్న ప్రాంతంలో గిరిజనుల పేర్లతో 130.5 హెక్టార్లలో మైనింగ్ జరుగుతోందని కథనం తెలిపింది. జర్తా లక్ష్మణరావు పేరుతో 110 హెక్టార్లు, సర్వే నంబర్‌ 532లో మరో 20.5 హెక్టార్లలో తవ్వకాలు జరుగుతున్నాయని, ఇప్పటికే 18 లక్షల టన్నుల ఖనిజాన్ని తరలించారని, మరో 20 లక్షల టన్నుల తరలింపునకు ప్రణాళికలు ఉన్నాయని పేర్కొంది.
ఇక సింగం భవానీ పేరుతో మరో 36 హెక్టార్లలో మైనింగ్‌కు దరఖాస్తు చేశారని కథనం తెలిపింది. అది అనుమతిస్తే అల్లూరి సీతారామరాజు ‘మన్యం పితూరి’కి ప్రణాళికలు రచించినట్లు చెప్పబడే అసగిరి గ్రామ పరిధిలోని గంగాలమ్మ కొండలో ఉన్న ఏడు గుహలకు ప్రమాదం ఏర్పడవచ్చని పేర్కొంది.
విశాఖ కొండల విధ్వంసం
60 అడుగులకు బదులు 100 అడుగుల లోతులో తవ్వకాల ఆరోపణలు
అదే ప్రాంతంలో అనుమతించిన లోతుకు మించి తవ్వకాలు జరుగుతున్నాయన్న ఆరోపణలు కూడా కథనంలో ఉన్నాయి.
60 అడుగుల లోతుకు బదులుగా సుమారు 100 అడుగుల లోతులో తవ్వకాలు జరుగుతున్నాయని రిపోర్ట్‌ పేర్కొంది. దీనివల్ల నాగులకొండ ప్రాంతం కుంచించుకుపోతుండటంతో చుట్టుపక్కల ఉన్న సుమారు పది గిరిజన గ్రామాలకు తాగునీరు, వంటచెరకు సమస్యలు ఎదురవుతున్నాయని తెలిపింది.
విశాఖ కొండల విధ్వంసం
అల్యూమినియం ఖనిజం.. ఒడిశాకు దొడ్డిదారి?
ఈ మైనింగ్ వ్యవహారంలో అత్యంత కీలకంగా ప్రస్తావించిన అంశం అల్యూమినియం ఖనిజం నాణ్యత, రవాణా.
తక్కువ నాణ్యత కలిగిన లేటరైట్‌ ఖనిజంగా రికార్డుల్లో చూపించి తక్కువ రాయల్టీ చెల్లిస్తున్నారన్న ఆరోపణలు కథనంలో ఉన్నాయి. అదే సమయంలో అధిక అల్యూమినియం శాతం ఉన్న ఖనిజాన్ని ఒడిశాలోని ప్లాంట్లకు తరలిస్తున్నారని రిపోర్ట్‌ పేర్కొంది.
కథనం ప్రకారం రోజుకు 20 వేల టన్నుల చొప్పున, టన్నుకు సుమారు రూ.5 వేల విలువతో దాదాపు రూ.10 కోట్ల విలువైన ఖనిజం తరలిస్తున్నారన్న సమాచారం ఉందని తెలిపింది. అటవీ అనుమతులు లేని మార్గాల ద్వారా కాకినాడ జిల్లా రౌతులపూడి మీదుగా రవాణా జరుగుతోందన్న ఆరోపణలను కూడా ప్రస్తావించింది.
అయితే ఖనిజ అక్రమ రవాణాకు సంబంధించి కథనంలో చేసిన వాటాల పంపిణీ, రాజకీయ నాయకుల ప్రమేయం వంటి ఆరోపణలు స్వతంత్రంగా నిర్ధారించాల్సిన అంశాలే. సంబంధిత అధికారులు, సంస్థలు అధికారికంగా ఇచ్చే వివరాలు ఈ ఆరోపణలపై మరింత స్పష్టత ఇవ్వగలవు.
విశాఖ కొండల విధ్వంసం
పంచదార్ల కొండలపై మూడు మైనింగ్ లీజులు.. చివరకు రద్దు
పంచదార్ల కొండల మైనింగ్ వ్యవహారం కూడా కథనంలో విస్తృతంగా ప్రస్తావించబడింది.
ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ లేకుండానే మూడు మైనింగ్ లీజులు మంజూరు చేశారని రిపోర్ట్‌ పేర్కొంది. ఇందులో అనకాపల్లి ఎంపీ సీఎం రమేష్‌ అల్లుడికి చెందిన రెండు సంస్థలు, జనసేన అధినేత పవన్‌ కళ్యాణ్‌కు సన్నిహితుడైన మరో ఎంపీ సిఫార్సు చేసినట్లు పేర్కొన్న ‘శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ మినరల్స్‌’ సంస్థ ఉన్నాయని కథనం తెలిపింది.
తవ్వకాల వల్ల ప్రాచీన శైవక్షేత్రం, పురావస్తు కట్టడాలకు ముప్పు ఉందని, పంచదార్లలో ఒక నీటి ధార కూడా ఆగిపోయిందని స్థానికులు, ప్రతిపక్ష వైఎస్సార్‌సీపీ నేతలు ఆందోళనలు చేపట్టినట్లు రిపోర్ట్‌ పేర్కొంది.
ఆ తర్వాత సీఎం రమేష్‌ అల్లుడికి చెందిన రెండు లీజులను అధికారులు రద్దు చేశారని, సర్వే నంబర్‌ 156/పీ పరిధిలో 5 హెక్టార్లకు సంబంధించిన మూడో లీజును కూడా వైఎస్సార్‌సీపీ ఆందోళనల నేపథ్యంలో తాజాగా రద్దు చేసినట్లు కథనం తెలిపింది.
విశాఖ కొండల విధ్వంసం
చర్యలు ఎవరిపై? ప్రశ్నలు ఎవరిపై?
పంచదార్ల వ్యవహారంలో మరో ఆసక్తికర అంశాన్ని కూడా రిపోర్ట్‌ ప్రస్తావించింది.
అక్రమ తవ్వకాల పరిమాణం ఎంత? వాటి విలువ ఎంత? ఎంత పెనాల్టీ విధించారు? వంటి వివరాలు రద్దు నోటీసుల్లో ప్రభుత్వం వెల్లడించలేదని కథనం పేర్కొంది.
అదే సమయంలో కొంతమంది కింది స్థాయి అధికారులపై చర్యలు తీసుకున్నారని, మైనింగ్ ఏడీని సస్పెండ్‌ చేశారని తెలిపింది. అయితే అక్రమ తవ్వకాలను ప్రశ్నించిన గ్రామస్తులను కేసులతో బెదిరించారన్న ఆరోపణలు ఎదుర్కొన్న రాంబిల్లి సీఐ, వ్యవహారంలో కీలకంగా వ్యవహరించారని ఆరోపణలు ఎదుర్కొన్న ఆర్‌డీవోపై చర్యలు తీసుకోలేదని కథనం పేర్కొంది.
‘సాక్షి’లో వరుస కథనాలు వచ్చిన అనంతరం పంచదార్ల కొండలను నో మైనింగ్ జోన్‌గా ప్రకటిస్తూ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీ చేసిందని రిపోర్ట్‌ తెలిపింది.
విశాఖ కొండల విధ్వంసం
తర్లువాడ కొండ.. ‘విష్ణుపాదాల’పై అప్పటి మాటలు ఎక్కడ?
తర్లువాడ కొండల అంశాన్ని కూడా కథనం రాజకీయ కోణంలో ప్రస్తావించింది.
గతంలో ఈ కొండలపై విష్ణుపాదాలు ఉన్నాయని, వాటిని వైఎస్సార్‌సీపీ ప్రభుత్వం ఎవరికో కేటాయించబోతోందంటూ అప్పట్లో కొన్ని మీడియా కథనాలు వచ్చాయని రిపోర్ట్‌ పేర్కొంది. అయితే అప్పటి ప్రభుత్వం అలాంటి కేటాయింపు ప్రతిపాదన లేదని ప్రకటించిందని తెలిపింది.
ఇప్పుడు అదే తర్లువాడ కొండల్లో సగానికి పైగా ప్రాంతం తవ్వకాలకు గురైందని, మిగిలిన భాగం కూడా కనుమరుగయ్యే పరిస్థితి ఉందని కథనం ఆరోపించింది. గతంలో విష్ణుపాదాల పేరుతో విమర్శలు చేసినవారు ఇప్పుడు జరుగుతున్న తవ్వకాలపై ఎందుకు మాట్లాడటం లేదన్న ప్రశ్నను కూడా రిపోర్ట్‌ లేవనెత్తింది.
విశాఖ కొండల విధ్వంసం
రామకొండపై తవ్వకాలు.. చారిత్రక ఆనవాళ్లకు ముప్పు?
అనకాపల్లి జిల్లా రాంబిల్లి రెవెన్యూ పరిధిలోని సర్వే నంబర్‌ 142లో ఉన్న రామకొండపై ఐదు ఎకరాల్లో అనుమతులు లేకుండా తవ్వకాలు జరుగుతున్నాయని కథనం ఆరోపించింది.
ఈ కొండకు శ్రీరాముడితో సంబంధం ఉందనే స్థానిక విశ్వాసం ఉండటంతో పాటు పురావస్తు శాఖ గుర్తించిన రామస్తూపం, రాముడి పాదాలు ఉన్నాయని రిపోర్ట్‌ పేర్కొంది.
భారీ యంత్రాలతో గ్రావెల్‌ తవ్వకాలు జరుగుతుండటంతో ఈ చారిత్రక ఆనవాళ్లకు ముప్పు ఏర్పడుతోందని తెలిపింది. అచ్యుతాపురం, రాంబిల్లి సెజ్‌లోని పరిశ్రమల అవసరాలను ఆసరాగా చేసుకుని గ్రావెల్‌ను ఒక్కో ట్రిప్పుకు సుమారు రూ.12 వేల చొప్పున విక్రయిస్తున్నారన్న ఆరోపణలను కూడా కథనం ప్రస్తావించింది.
విశాఖ కొండల విధ్వంసం
అప్పన్న కొండలపైనా కన్ను? 160 ఎకరాల భూమి కేటాయింపుపై చర్చ
విశాఖలో అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగిన సింహాచలం కొండలపై కూడా తవ్వకాల ప్రభావం పడుతోందని కథనం పేర్కొంది.
సింహాచలం దేవస్థానానికి చెందిన 160 ఎకరాల భూమిని డేటా సెంటర్‌కు కేటాయించారని రిపోర్ట్‌ తెలిపింది. ఈ ప్రాంతం నుంచి వచ్చే వర్షపు నీరు ముడసర్లోవ రిజర్వాయర్‌లోకి చేరేలా గతంలో నీటి ప్రవాహ మార్గాలు ఏర్పాటు చేశారని, ప్రస్తుతం జరుగుతున్న తవ్వకాల వల్ల ఆ ప్రవాహానికి ఆటంకం కలగవచ్చని కథనం పేర్కొంది.
ముడసర్లోవకు నీరు చేరిక తగ్గితే పరిసర ప్రాంతాల్లో నీటి సమస్యలు తలెత్తే అవకాశం ఉందన్న ఆందోళనను కూడా రిపోర్ట్‌ వ్యక్తం చేసింది.
విశాఖ కొండల విధ్వంసం
140 ఎకరాల అటవీ సంపదపై ఆందోళన
తర్లువాడ కొండల్లో సుమారు 140 ఎకరాల పరిధిలోని అటవీ సంపద, కొండలను పర్యావరణ అనుమతులు లేకుండా ధ్వంసం చేస్తున్నారని కథనంలో పర్యావరణవేత్త బొలిశెట్టి సత్యనారాయణ ఆరోపించారు.
సహజ జలప్రవాహ మార్గాలు, నీటి వనరులను మట్టితో పూడ్చివేస్తున్నారని ఆయన పేర్కొన్నారు. పర్యావరణ అనుమతులు లేకుండా పనులు చేపట్టడం చట్టపరంగా ప్రశ్నార్థకమని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
విశాఖ కొండల విధ్వంసం
‘విధ్వంసాన్ని అడ్డుకోకపోతే భారీ మూల్యం’
ముడసర్లోవ రిజర్వాయర్‌ సమీపంలోని సింహాచలం కొండల్లో తవ్వకాలు జరగడం వల్ల జలాశయ క్యాచ్‌మెంట్‌ ప్రాంతానికి ముప్పు ఏర్పడుతోందని కేంద్ర ప్రభుత్వ మాజీ కార్యదర్శి ఈఏఎస్‌ శర్మ ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.
మైనింగ్ కార్యకలాపాలపై క్రిమినల్‌ కేసులు నమోదు చేసి పర్యావరణ చట్టాలను అమలు చేయాలని ఆయన కోరారు. తవ్వకాలు కొనసాగితే విశాఖ ప్రజలు నీటి ఎద్దడి, ప్రకృతి విపత్తుల రూపంలో తీవ్ర ప్రభావాన్ని ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుందని ఆయన హెచ్చరించినట్లు ‘సాక్షి’ కథనం పేర్కొంది.
విశాఖ కొండల విధ్వంసం
అసలు ప్రశ్న.. అభివృద్ధి పేరుతో కొండల భవిష్యత్తు ఏంటి?
విశాఖ అభివృద్ధి చెందాలి. పరిశ్రమలు రావాలి. ఐటీ, డేటా సెంటర్లు, మౌలిక వసతులు పెరగాలి. కానీ అదే సమయంలో నగరానికి సహజ రక్షణగా ఉన్న కొండలు ఎంతవరకు తొలగించవచ్చు? నీటి ప్రవాహ మార్గాలను మార్చే స్థాయిలో తవ్వకాలకు అనుమతులు ఎలా వచ్చాయి? చారిత్రక ప్రదేశాల రక్షణకు ఏ చర్యలు తీసుకున్నారు?
మైనింగ్‌కు సంబంధించిన అనుమతులు, పర్యావరణ అనుమతులు, భూకేటాయింపులు, ఖనిజ రవాణా, రాయల్టీ చెల్లింపులు వంటి అంశాలపై ప్రభుత్వం పూర్తి వివరాలు ప్రజల ముందుంచాల్సిన అవసరం ఉందన్న ప్రశ్నలు ఈ వ్యవహారంతో ముందుకొస్తున్నాయి.
మరోవైపు కథనంలో ప్రస్తావించిన రాజకీయ నాయకులు, సంస్థలు, అధికారులు, మైనింగ్ కార్యకలాపాలకు సంబంధించిన ఆరోపణలు అన్నీ అధికారిక దర్యాప్తు లేదా సంబంధిత రికార్డులతో నిర్ధారణ కావాల్సిన అంశాలే. ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న వ్యక్తులు, సంస్థల వివరణలు కూడా ప్రజలకు అందుబాటులోకి వస్తే మొత్తం వ్యవహారంపై మరింత స్పష్టత ఏర్పడుతుంది.
విశాఖ కొండల విధ్వంసం
కొండలు పోతే.. విశాఖ భవిష్యత్తు ఏమవుతుంది?
విశాఖ కొండలపై జరుగుతున్నట్లు ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న తవ్వకాల వ్యవహారం కేవలం మైనింగ్ వివాదంగా మిగిలే అంశం కాదు. పర్యావరణం, తాగునీరు, అటవీ సంపద, చారిత్రక వారసత్వం, గిరిజన ప్రాంతాల జీవనం, నగర భవిష్యత్తు వంటి అనేక అంశాలతో ఇది ముడిపడి ఉంది.
సింహాచలం, పావురాల కొండ, తర్లువాడ, పంచదార్ల, రామకొండ, గంగాలమ్మ కొండల నుంచి అల్లూరి గుహల వరకు కథనంలో లేవనెత్తిన ప్రతి అంశంపైనా సమగ్ర పరిశీలన అవసరం. కొండలు కరిగిపోయిన తర్వాత వాటిని తిరిగి నిర్మించడం సాధ్యం కాదు. నీటి మార్గాలు మూసుకుపోయిన తర్వాత వాటి సహజ ప్రవాహాన్ని పునరుద్ధరించడం సులభం కాదు. చారిత్రక ఆనవాళ్లు చెరిగిపోతే వాటిని తిరిగి తీసుకురావడం అసాధ్యం.
అందుకే ఈ వ్యవహారంలో ప్రధానంగా నిలుస్తున్న ప్రశ్న ఒక్కటే—విశాఖ అభివృద్ధి పేరుతో జరుగుతున్న తవ్వకాల వెనుక అనుమతులు, ప్రయోజనాలు, బాధ్యతలు ఏమిటి? కొండలను కాపాడాల్సిన ప్రభుత్వం వాటి భవిష్యత్తుపై ఎలాంటి స్పష్టమైన రక్షణ చర్యలు తీసుకుంటుంది?
‘సాక్షి’ గ్రౌండ్‌ రిపోర్ట్‌ లేవనెత్తిన ఈ ప్రశ్నలకు అధికారిక సమాధానాలు వెలువడితేనే విశాఖ కొండల అసలు కథ మరింత స్పష్టమవుతుంది.
విశాఖ కొండల విధ్వంసం
