ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఇసుక, మట్టి అక్రమ తవ్వకాలపై హైకోర్టు తీవ్రంగా స్పందించింది. సహజ వనరుల పరిరక్షణ బాధ్యత ప్రభుత్వానిదేనని స్పష్టం చేస్తూ.. నిబంధనలకు విరుద్ధంగా తవ్వకాలు జరగకుండా పటిష్టమైన పర్యవేక్షణ వ్యవస్థ ఉండాలని ఆదేశించింది. తనిఖీలకు సిబ్బంది లేరన్న కారణాలతో అక్రమాలను అడ్డుకోలేమన్న వైఖరిపై కూడా కోర్టు అసంతృప్తి వ్యక్తం చేసింది.
ఇసుక అక్రమ తవ్వకాలు
ఇసుక తవ్వకాలపై హైకోర్టు గట్టిగానే చెప్పింది!
రాష్ట్రంలో సహజ వనరుల వినియోగం, ముఖ్యంగా ఇసుక, మట్టి తవ్వకాల విషయంలో అధికార యంత్రాంగం మరింత బాధ్యతగా వ్యవహరించాల్సిన పరిస్థితిని హైకోర్టు తాజా వ్యాఖ్యలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. నీటి వనరుల పరిసరాల్లో అనుమతులు లేకుండా లేదా నిబంధనలకు విరుద్ధంగా ఇసుక, మట్టి తవ్వకాలు చేపట్టడాన్ని కోర్టు తీవ్రంగా తప్పుపట్టింది.
సహజ వనరులు ఎవరి వ్యక్తిగత ఆస్తి కాదని.. వాటిని ప్రజల తరఫున ప్రభుత్వం సంరక్షించాల్సిన బాధ్యత ఉందని హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది. ప్రజల ప్రయోజనాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని సహజ వనరులను కాపాడటం ప్రభుత్వ బాధ్యత అని పేర్కొంది.
ఇసుక అక్రమ తవ్వకాలు
‘తనిఖీలకు సిబ్బంది లేరు’ అంటే ఎలా?
అక్రమ తవ్వకాలను అడ్డుకోవాల్సిన అధికారులు క్షేత్రస్థాయిలో నిరంతరం పర్యవేక్షణ చేయకపోతే నిబంధనలు అమలు కావడం కష్టమే. తనిఖీలు నిర్వహించేందుకు సిబ్బంది లేరని చెప్పడం ద్వారా బాధ్యత నుంచి తప్పించుకునే పరిస్థితి ఉండకూడదన్న ప్రశ్న ఈ వ్యవహారంలో కీలకంగా మారింది.
ఇసుక తవ్వకాలకు అనుమతి ఉందా? అనుమతించిన పరిమితుల్లోనే తవ్వుతున్నారా? నిబంధనలకు విరుద్ధంగా భారీ యంత్రాలను వినియోగిస్తున్నారా? తవ్విన ఇసుకను ఎక్కడికి తరలిస్తున్నారు? రవాణా సమయంలో నిబంధనలు పాటిస్తున్నారా? వంటి అంశాలపై అధికారులు నిరంతరం నిఘా పెట్టాల్సి ఉంటుంది.
అధికారిక వ్యవస్థ ఉన్నప్పటికీ అక్రమ తవ్వకాలు కొనసాగితే.. ఆ వ్యవస్థ పనిచేస్తున్న తీరుపై సహజంగానే ప్రశ్నలు తలెత్తుతాయి.
ఇసుక అక్రమ తవ్వకాలు
అక్రమాలు జరిగితే బాధ్యత ఎవరిది?
ఇదే ఇప్పుడు ప్రధాన ప్రశ్నగా మారింది.
ఒక ప్రాంతంలో అక్రమ ఇసుక తవ్వకాలు జరుగుతున్నా అధికారులు గుర్తించలేకపోతే.. బాధ్యత ఎవరిది?
అనుమతులకు మించి తవ్వకాలు జరిగితే ఎవరు జవాబు చెప్పాలి?
అక్రమ రవాణా జరుగుతున్నా తనిఖీలు జరగకపోతే ఎవరు సమాధానం చెప్పాలి?
ఈ ప్రశ్నలకు స్పష్టమైన జవాబుతో పాటు బాధ్యతను నిర్దేశించే వ్యవస్థ ఉండాల్సిన అవసరాన్ని హైకోర్టు ఆదేశాలు ముందుకు తెచ్చాయి.
ఇటీవల రాష్ట్రంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో అధిక లోడుతో ఇసుక రవాణా, అక్రమ తవ్వకాలు, నదుల్లో యంత్రాలతో తవ్వకాలు వంటి ఘటనలపై వార్తలు వెలువడ్డాయి. ఉదాహరణకు తిరుపతి జిల్లా రైల్వేకోడూరు పరిధిలో గ్రామస్తులు అధిక లోడుతో వెళ్తున్న ఇసుక లారీలను అడ్డుకున్న ఘటన నమోదైంది.
ఇసుక అక్రమ తవ్వకాలు
సహజ వనరులపై ఇష్టారాజ్యానికి చెక్ ఎక్కడ?
ఇసుక కేవలం నిర్మాణ రంగానికి సంబంధించిన ముడిసరుకు మాత్రమే కాదు. నదులు, వాగులు, చెరువులు, నీటి వనరులతో దాని సంబంధం ఉంది. అందుకే ఇసుక, మట్టి తవ్వకాల్లో నిబంధనలను పాటించడం కీలకం.
హైకోర్టు కూడా సహజ వనరులు భవిష్యత్ తరాలకు అందాల్సిన వనరులని పేర్కొంది. అనుమతులు లేకుండా ఇష్టారాజ్యంగా తవ్వకాలు జరపడం చట్ట విరుద్ధమని స్పష్టం చేసింది. సహజ వనరుల పరిరక్షణ కోసం ప్రభుత్వం రూపొందించిన ప్రామాణిక నిర్వహణ విధానాన్ని (SOP) కచ్చితంగా అమలు చేయాలని కూడా ఆదేశించింది.
అంటే ఇకపై కేవలం తనిఖీలు చేశామని రికార్డుల్లో చూపించడం సరిపోదు. క్షేత్రస్థాయిలో అక్రమ తవ్వకాలు జరగకుండా చర్యలు కనిపించాలి.
అధికార యంత్రాంగానికి అసలు పరీక్ష ఇక్కడే!
హైకోర్టు ఆదేశాల తర్వాత ప్రభుత్వం తీసుకునే చర్యలు ఇప్పుడు కీలకంగా మారాయి. అక్రమ తవ్వకాలను గుర్తించేందుకు ప్రత్యేక పర్యవేక్షణ వ్యవస్థను ఎలా ఏర్పాటు చేస్తారు? అధికారుల బాధ్యతలను ఎలా నిర్దేశిస్తారు? తనిఖీలకు అవసరమైన సిబ్బందిని ఎలా అందుబాటులోకి తీసుకువస్తారు? అనే అంశాలకు స్పష్టత రావాల్సి ఉంది.
ప్రభుత్వం సహజ వనరుల సంరక్షకుడిగా వ్యవహరించాల్సిందేనని హైకోర్టు స్పష్టం చేసిన నేపథ్యంలో.. నిబంధనలు ఉల్లంఘించే వారిపై చర్యలు తీసుకోవడంతో పాటు, పర్యవేక్షణలో వైఫల్యం ఉంటే సంబంధిత అధికారుల బాధ్యతను కూడా నిర్ధారించే విధానం అవసరమనే చర్చకు ఈ ఆదేశాలు దారితీశాయి.
ఇసుక అక్రమ తవ్వకాలు
ఇక మాటలు కాదు.. క్షేత్రస్థాయిలో చర్యలు కావాలి!
ఇసుక అక్రమ తవ్వకాలపై ఫిర్యాదులు వచ్చినప్పుడు స్పందించడం ఒక అంశం. అక్రమాలు జరగకుండా ముందుగానే అడ్డుకోవడం మరో అంశం.
హైకోర్టు తాజా ఆదేశాల నేపథ్యంలో రెండో అంశంపైనే ప్రభుత్వం దృష్టి పెట్టాల్సి ఉంది. తనిఖీలకు సిబ్బంది లేరనే కారణం ఇకపై సమర్థనగా నిలుస్తుందా? అక్రమ తవ్వకాలు జరిగితే బాధ్యత ఎవరిది? పర్యవేక్షణ వ్యవస్థను ప్రభుత్వం ఎలా బలోపేతం చేస్తుంది?
ఈ ప్రశ్నలకు ప్రభుత్వం ఇచ్చే సమాధానాలపైనే ఇసుక అక్రమాల నియంత్రణలో తదుపరి అడుగు ఆధారపడి ఉంటుంది.
ఇసుక అక్రమ తవ్వకాలు
ఇసుక తవ్వకాలపై హైకోర్టు స్పష్టమైన దిశానిర్దేశం ఇచ్చింది. ఇప్పుడు బంతి ప్రభుత్వ కోర్టులో ఉంది. పటిష్టమైన తనిఖీ వ్యవస్థ, స్పష్టమైన బాధ్యతలు, నిబంధనల కఠిన అమలు.. ఇవే అక్రమ తవ్వకాలకు అడ్డుకట్ట వేసే కీలక చర్యలుగా నిలవనున్నాయి.
ఇసుక అక్రమ తవ్వకాలు
