హలో ఏపీ… ఈవీఎంలు వేశాయా టోపీ..?
ఆంధ్రప్రదేశ్ ఎన్నికల ప్రక్రియపై మరోసారి తీవ్ర రాజకీయ దుమారం రేగుతోంది. ఎన్నికల ఫలితాలు వెలువడి రెండేళ్లు దాటుతున్నా.. పోలింగ్ రోజు అర్ధరాత్రి నమోదైనట్లు చెబుతున్న భారీ ఓట్ల గణాంకాలపై అనుమానాలు మాత్రం ఇంకా పూర్తిగా చల్లారలేదు.
ముఖ్యంగా పొత్తులు కుదిరిన తర్వాత 3,770 ఈవీఎంలకు సంబంధించిన కంట్రోల్ యూనిట్లు, లక్షలాది వీవీప్యాట్ మిషన్లు మార్చారన్న ఆరోపణలు, పోలింగ్ రోజు అర్ధరాత్రి సమయంలో వేలాది పోలింగ్ కేంద్రాల్లో భారీగా ఓట్లు నమోదయ్యాయన్న వాదనలు, ఎన్నికల ఫలితాల అనంతరం ఈవీఎంల డేటా, వీవీప్యాట్ స్లిప్పులు, సీసీటీవీ ఫుటేజీ, ఫామ్-20 విషయంలో తలెత్తిన ప్రశ్నలు ఇప్పుడు రాజకీయ చర్చకు కేంద్రంగా మారాయి.
ఇది కేవలం ఒక పార్టీకి, ఒక నాయకుడికి సంబంధించిన ప్రశ్న కాదని.. ఎన్నికల వ్యవస్థపై ప్రజలకు ఉన్న నమ్మకానికి సంబంధించిన ప్రశ్న అని విమర్శకులు అంటున్నారు.
AP Elections EVM

పొత్తుల తర్వాత ఈవీఎంలు ఎందుకు మారాయి?
ఏపీలో రాజకీయ పొత్తులు కుదిరిన తర్వాత 3,770 ఈవీఎంలకు సంబంధించిన కంట్రోల్ యూనిట్లను, లక్షలాది వీవీప్యాట్ మిషన్లను మార్చారన్న ఆరోపణలు తెరపైకి వచ్చాయి.
ఇక్కడే అసలు ప్రశ్న మొదలవుతోంది.
ఏ యంత్రాలను మార్చారు? ఎందుకు మార్చారు? ఏ యంత్రాల స్థానంలో ఏ యంత్రాలను తీసుకొచ్చారు? వాటి సీరియల్ నంబర్లు ఏమిటి? మార్పులకు సంబంధించిన అధికారిక రికార్డులు ఎక్కడున్నాయి?
ఎన్నికల ప్రక్రియలో యంత్రాల మార్పు జరిగితే దానికి నిబంధనల ప్రకారం కారణం ఉండొచ్చు. కానీ ప్రజల్లో అనుమానాలు తలెత్తినప్పుడు “అంతా నిబంధనల ప్రకారమే జరిగింది” అని చెప్పడం మాత్రమే కాకుండా.. ఆ మార్పుల పూర్తి రికార్డులను ప్రజల ముందుంచాల్సిన బాధ్యత కూడా ఎన్నికల వ్యవస్థపై ఉంటుంది అని విమర్శకుల వాదన.
అర్ధరాత్రి 12 నుంచి 2 గంటల మధ్య 17 లక్షల ఓట్లు ఎలా?
ఇప్పుడు మరింత తీవ్రమైన ప్రశ్న పోలింగ్ రోజు రాత్రి నమోదైన ఓట్లపై.
విమర్శకుల వాదన ప్రకారం.. రాత్రి 11:45 గంటల నుంచి అర్ధరాత్రి 2 గంటల వరకు.. కేవలం 135 నిమిషాల వ్యవధిలో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా సుమారు 3,500 పోలింగ్ బూత్లలో 17 లక్షల ఓట్లు నమోదయ్యాయని చెబుతున్నారు.
ఇదే ఇప్పుడు రాజకీయంగా పెద్ద ప్రశ్నగా మారింది.
17 లక్షల ఓట్లు.. 3,500 పోలింగ్ బూత్లు.. కేవలం 135 నిమిషాలు!
అంటే సగటు లెక్కన ఒక్కో పోలింగ్ కేంద్రంపై భారీ సంఖ్యలో ఓట్లు నమోదైనట్లవుతుంది.
ఇక విమర్శకులు లేవనెత్తుతున్న మరో లెక్క మరింత ఆసక్తికరంగా ఉంది.
AP Elections EVM
6 సెకండ్లకో ఓటు.. ఇది నిజంగా సాధ్యమేనా?
ఒక్క ఓటరు పోలింగ్ బూత్లోకి వెళ్లిన వెంటనే నేరుగా బటన్ నొక్కి బయటకు వచ్చేయడం మాత్రమే ఎన్నికల ప్రక్రియ కాదు.
ముందుగా ఓటరు స్లిప్పు పరిశీలన..
ఆ తర్వాత పోలింగ్ ఏజెంట్లు ఓటరును పరిశీలించడం..
ఓటరు జాబితాలో నంబర్ను తనిఖీ చేయడం..
ఓటు వేయడానికి వచ్చిన వ్యక్తి వివరాలను సరి చూసుకోవడం..
అనుమతి ఇవ్వడం..
పోలింగ్ అధికారుల వద్ద ఓటరు సంతకం లేదా వేలిముద్ర తీసుకోవడం..
చేతి వేలిపై ఇంకు వేయడం..
ఆ తర్వాత ఎమ్మెల్యేకు ఒక ఓటు.. ఎంపీకి మరో ఓటు..
ఈ మొత్తం ప్రక్రియ తర్వాతే ఓటు నమోదు అవుతుంది.
అయితే 17 లక్షల ఓట్లు, 135 నిమిషాల లెక్కను ఆధారంగా చేసుకుని విమర్శకులు ప్రశ్నిస్తున్నది ఏమిటంటే..
“అన్నీ కలిపి చూస్తే ఒక్కో ఓటు కేవలం 6–7 సెకండ్లలోనే నమోదైనట్టుగా లెక్క వస్తోంది. ఇది వాస్తవంగా ఎలా సాధ్యమైంది?”
ఇదే అసలు **‘మిడ్నైట్ మిరాకిల్’**పై తలెత్తుతున్న ప్రశ్న.
AP Elections EVM
6 సెకండ్లలో ఓటు వేయడం ఎలా సాధ్యం?
ఒక ఓటరు పోలింగ్ కేంద్రంలోకి ప్రవేశించిన దగ్గర నుంచి ఓటు వేసి బయటకు వచ్చే వరకు జరిగే ప్రక్రియను చూస్తే.. కొన్ని సెకండ్లలోనే మొత్తం ప్రక్రియ పూర్తవుతుందన్న లెక్కపై సహజంగానే ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయని విమర్శకులు చెబుతున్నారు.
నిమిషానికి ముగ్గురు ఓటర్లు.. 6 సెకండ్లకో ఓటు..
ఇది సాధారణ పోలింగ్ ప్రక్రియలో సాధ్యమేనా?
లేదా ఆ గణాంకాల వెనుక ఇంకేదైనా సాంకేతిక, పరిపాలనా కారణం ఉందా?
అది ఎన్నికల సంఘమే ప్రజలకు వివరించాల్సిన విషయం.
ఎందుకంటే ఓటు అనేది కేవలం ఒక సంఖ్య కాదు.. ప్రజాస్వామ్యంలో ఒక పౌరుడి హక్కు.
AP Elections EVM
“35 ఏళ్లుగా ఎన్నికలను చూస్తున్నాం.. మమ్మల్ని వెంగళప్పలు అనుకోవద్దు!”
ఈ ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నవారు ఎన్నికల ప్రక్రియను కేవలం బయట నుంచి చూసినవారు కాదని కూడా వాదిస్తున్నారు.
విద్యార్థి సంఘాల ఎన్నికలు..
సాగునీటి సంఘాల ఎన్నికలు..
కో-ఆపరేటివ్ ఎన్నికలు..
వార్డు మెంబర్..
సర్పంచ్..
ఎంపీటీసీ..
జడ్పీటీసీ..
ఎమ్మెల్యే..
ఎంపీ..
ఇలా ఎన్నో రకాల ఎన్నికల్లో సంవత్సరాల తరబడి పోలింగ్ ఏజెంట్లుగా, కౌంటింగ్ ఏజెంట్లుగా పనిచేసిన అనుభవం ఉందని చెబుతున్నారు.
“తల పండిపోయింది.. తెగిపోయింది.. ఇక్కడ ముడులు వేసుకుని ఉన్నాం.. కాకపోతే ఈమధ్య తలకు రంగు వేస్తున్నాం అంతే” అన్నంత అనుభవంతో పోలింగ్ ప్రక్రియను చూసిన తమకు 6 సెకండ్లలో ఓటు నమోదవుతుందన్న వాదన అంత సులభంగా నమ్మశక్యంగా లేదన్నది వారి వాదన.
అందుకే ప్రశ్న..
“ఇలాంటి మిడ్నైట్ మిరాకిల్ను మా సర్వీసులో ఎన్నడూ చూడలేదు” అని చెప్పే స్థాయిలో అనుమానాలు ఎందుకు వచ్చాయి?
AP Elections EVM
ఎన్నికల సంఘం ఏది చెబితే అది నమ్మాలా?
ఇక్కడే రాజకీయ విమర్శ మరింత పదునెక్కుతోంది.
ఎన్నికల సంఘం చెప్పింది కాబట్టి ప్రజలు ప్రశ్నించకుండా నమ్మాలా?
లేదా ఎన్నికల సంఘం చెప్పిన గణాంకాలను రికార్డులు, డేటా, సీసీటీవీ, వెబ్కాస్టింగ్, పోలింగ్ స్టేషన్ వివరాలతో ప్రజల ముందుంచి అనుమానాలకు తెరదించాలా?
విమర్శకుల మాటల్లో చెప్పాలంటే..
“అమ్ముడుపోయిన ఎన్నికల సంఘం ఏది చెబితే అది నమ్మడానికి మేమేమీ వెంగళప్పలం కాదు.”
ఇది కేవలం రాజకీయ విమర్శ మాత్రమేనా?
లేక ప్రజాస్వామ్యంలో సహజంగా తలెత్తే ప్రశ్ననా?
సమాధానం చెప్పాల్సింది మాత్రం ఎన్నికల సంఘమే.
AP Elections EVM
ఎన్నికల తర్వాత డేటా, వీవీప్యాట్ స్లిప్పులు, సీసీటీవీపై ఎందుకు ప్రశ్నలు?
ఇక మరో కీలకమైన అంశం ఎన్నికల ఫలితాల అనంతరం జరిగిన ప్రక్రియపై.
ఎన్నికల ఫలితాలు వెలువడిన వెంటనే ఈవీఎంలలోని డేటాను తొలగించారా?
వీవీప్యాట్ స్లిప్పులను ఏం చేశారు?
సీసీటీవీ ఫుటేజీ ఎంతకాలం భద్రపరిచారు?
అవి ఎందుకు అందుబాటులో లేవు?
ఎన్నికల ఫలితాల తర్వాత 108 రోజుల వరకు ఫామ్-20 ఎందుకు ఇవ్వలేదన్న ప్రశ్నకు సమాధానం ఏమిటి?
అంతేకాదు..
ఫామ్-20పై ఎన్నికల అధికారుల సంతకాలు లేకుండా ఎందుకు ఇవ్వాల్సి వచ్చిందన్న ప్రశ్నకు వివరణ ఏమిటి?
ఈ ప్రశ్నలన్నింటికీ ఒకేసారి, స్పష్టంగా, అధికారిక రికార్డులతో సమాధానం ఇస్తే అనుమానాలకు తెరపడుతుంది.
AP Elections EVM
ఎన్నికల సంఘానికి ఓపెన్ ఛాలెంజ్.. 7 సెకండ్లలో ఓటు వేయించి చూపిస్తారా?
ఇదే అంశంపై విమర్శకులు ఎన్నికల సంఘానికి ఒక సవాల్ విసురుతున్నారు.
“ఎన్నికల సంఘం మొత్తం ఒక గదిలో కూర్చుంటే.. నేను ఓటు వేయడానికి వస్తాను. 7 సెకండ్లలో ఒక ఓటు వేయడం ఎలా సాధ్యమవుతుందో ప్రాక్టికల్గా చూపించండి.. చూద్దాం!”
ఇది కేవలం మాటల సవాల్ కాదు.
ఒక ఓటరు పోలింగ్ కేంద్రంలోకి వచ్చినప్పటి నుంచి గుర్తింపు పరిశీలన, ఓటరు జాబితా తనిఖీ, సంతకం లేదా వేలిముద్ర, ఇంకు, బ్యాలెట్ యూనిట్, వీవీప్యాట్.. ఇలా మొత్తం ప్రక్రియను అదే వాస్తవ పరిస్థితుల్లో ప్రాక్టికల్గా చూపించగలరా? అన్నదే ప్రశ్న.
AP Elections EVM
టోల్గేట్లా ఓటు కూడా ఆటోమేటిక్గా పడిపోయిందా?
విమర్శకులు వ్యంగ్యంగా మరో ప్రశ్న కూడా వేస్తున్నారు.
టోల్ గేట్ వద్ద వాహనం కొన్ని సెకండ్లు ఆగితే ఫాస్ట్ట్యాగ్ ద్వారా డబ్బులు ఆటోమేటిక్గా కట్ అవుతుంది.
అలాగే..
ఓటరు పోలింగ్ బూత్ దగ్గరకు రాగానే 7 సెకండ్లలో ఓటు ఆటోమేటిక్గా పోల్ అయ్యే టెక్నాలజీ ఏమైనా వచ్చిందా?
అర్ధరాత్రి 12 గంటల నుంచి 2 గంటల వరకు ఓటర్లు లేకపోయినా 17 లక్షల ఓట్లు నమోదయ్యే టెక్నాలజీ ఏమైనా ఉందా?
ఉంటే చెప్పండి.. ఓకే!
కానీ లేకపోతే.. ఆ గణాంకాలు ఎలా వచ్చాయో మాత్రం ప్రజలకు వివరించాల్సిందే కదా?
AP Elections EVM
ఇది రాజకీయ పార్టీల మధ్య గొడవ కాదు.. ప్రజల అనుమానాలకు సమాధానం కావాలి
ఈ మొత్తం వ్యవహారాన్ని ఒక పార్టీ వర్సెస్ మరో పార్టీగా మార్చడం అసలు సమస్యను పక్కదారి పట్టించడమే అవుతుంది.
ఎవరు ఏ పార్టీకి మద్దతు ఇస్తున్నారు?
ఎవరు ఏ నాయకుడిని అభిమానిస్తున్నారు?
ఎవరు ఏ కూటమికి అనుకూలంగా ఉన్నారు?
అన్నది పక్కన పెడితే..
ఓటు వేసింది ప్రజలు.
ఫలితాన్ని నిర్ణయించేది ప్రజల ఓటు.
అందుకే ప్రజలకు అనుమానం వస్తే ఆ అనుమానాన్ని నివృత్తి చేయాల్సిన బాధ్యత కూడా ఎన్నికల వ్యవస్థదే.
AP Elections EVM
రాజకీయ నాయకులు, అభిమానులు కాదు.. ఎన్నికల సంఘమే సమాధానం చెప్పాలి
ఈ అంశంపై రాజకీయ నాయకులు, వివిధ పార్టీల అభిమానులు ఆవేశంతో ఒకరిపై ఒకరు దాడులు చేసుకోవడం వల్ల ప్రయోజనం లేదన్న వాదన కూడా వినిపిస్తోంది.
ఎందుకంటే ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పాల్సింది ఏ పార్టీ కాదు.. ఏ నాయకుడు కాదు.. ఏ అభిమాని కాదు.. ఎన్నికల సంఘమే.
అందుకే ఎన్నికల సంఘానికి నేరుగా ప్రశ్నలు:
17 లక్షల ఓట్లు ఎలా నమోదయ్యాయి?
3,500 పోలింగ్ కేంద్రాల్లో అర్ధరాత్రి పోలింగ్ గణాంకాలు ఎలా పెరిగాయి?
6–7 సెకండ్లలో ఓటు నమోదైన లెక్క ఎలా వచ్చింది?
3,770 కంట్రోల్ యూనిట్ల మార్పు వెనుక ప్రక్రియ ఏమిటి?
లక్షలాది వీవీప్యాట్ మిషన్ల మార్పుపై పూర్తి వివరాలు ఏమిటి?
ఈవీఎం డేటా, వీవీప్యాట్ స్లిప్పులు, సీసీటీవీ ఫుటేజీపై పూర్తి రికార్డు ఏమిటి?
ఫలితాల తర్వాత ఫామ్-20 విషయంలో ఎందుకు ఆలస్యం జరిగింది?
సంతకాల విషయంలో వచ్చిన ప్రశ్నలకు సమాధానం ఏమిటి?
ప్రజలకు ఈ ప్రశ్నలకు డేటాతో, రికార్డులతో, పారదర్శకంగా సమాధానం చెప్పాలి.
AP Elections EVM
అనుమానాలకు తెర పడాలంటే సమాధానం ఒక్కటే.. పారదర్శకత!
ఎన్నికలపై ప్రజలకు నమ్మకం ఉండాలంటే కేవలం ఫలితాలు ప్రకటించడం సరిపోదు.
ఆ ఫలితాలు ఎలా వచ్చాయి?
పోలింగ్ డేటా ఎలా నమోదైంది?
అర్ధరాత్రి ఓట్ల గణాంకాలు ఎలా పెరిగాయి?
ఈవీఎంలు, వీవీప్యాట్ల మార్పులు ఎందుకు జరిగాయి?
ఫామ్-20 ఎప్పుడు అందించారు?
ఎన్నికల అనంతర డేటా, సీసీటీవీ, వీవీప్యాట్ రికార్డులను ఎలా భద్రపరిచారు?
ఇవన్నీ ప్రజలకు స్పష్టంగా తెలియాలి.
ఇది ఏ ఒక్క రాజకీయ పార్టీకి సంబంధించిన విషయం కాదు. ప్రజాస్వామ్యంపై ప్రజల నమ్మకానికి సంబంధించిన విషయం.
అందుకే ప్రశ్నించే వారిని రాజకీయ ప్రత్యర్థులుగా చూడటం కంటే.. ప్రశ్నలకు సమాధానాలు ఇవ్వడం ముఖ్యం.
ఎన్నికల సంఘానికి నిజంగా ఎలాంటి అనుమానం లేకపోతే.. అన్ని రికార్డులను ప్రజల ముందుంచి, ఒక్కో ప్రశ్నకు ఒక్కో సమాధానం ఇవ్వాలి.
అప్పుడు ఎవరి ఆరోపణలు నిజమో.. ఎవరి అనుమానాలు అపోహలో.. ఎవరి వాదనల్లో వాస్తవం ఉందో ప్రజలే తేల్చుకుంటారు.
ఎందుకంటే ప్రజాస్వామ్యంలో చివరి మాట ఏ పార్టీది కాదు.. ప్రజలది.
మరి ఈ ‘మిడ్నైట్ మిరాకిల్’ గుట్టు ఎప్పుడు వీడుతుంది..?
ఎన్నికల సంఘం ఎప్పుడు సమాధానం చెబుతుంది..?
AP Elections EVM





