హంద్రీ–నీవా సుజల స్రవంతి (HNSS) ప్రాజెక్టులోని 36ఏ ప్యాకేజీ మిగిలిన పనుల టెండర్ వ్యవహారం తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారింది. ఒకప్పుడు 86 వేల ఎకరాలకు సాగునీరు అందించే లక్ష్యంతో ప్రారంభమైన ప్రాజెక్టు, ఇప్పుడు 55,608 ఎకరాలకే పరిమితం కావడం, అదే సమయంలో మిగిలిన పనుల విలువ కంటే కాంట్రాక్టు వ్యయం దాదాపు రెట్టింపు కావడం అనేక అనుమానాలకు తావిస్తోంది. ప్రాజెక్టు పరిధి తగ్గినా… ఖర్చు మాత్రం భారీగా పెరగడం వెనుక అసలు కారణమేంటన్న ప్రశ్నలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
హంద్రీ–నీవా 36ఏ ప్యాకేజీ
మిగిలిన పనుల్లో భారీ మాయాజాలం?
హంద్రీ–నీవా 36ఏ ప్యాకేజీలో ప్రస్తుతం మిగిలి ఉన్న పనులు ప్రధానంగా:
- పేరూరు బ్రాంచ్ కెనాల్
- హగరి బ్రాంచ్ కెనాల్
- మాల్యం బ్రాంచ్ కెనాల్
- 55,608 ఎకరాలకు నీరందించే డిస్ట్రిబ్యూటరీల నిర్మాణం
ఈ పనుల కోసం ప్రభుత్వం తాజాగా టెండర్ ఖరారు చేసింది.
అధికారిక వివరాల ప్రకారం,
- కాంట్రాక్టు అంచనా విలువ కంటే 4.86 శాతం అధిక ధరకు
- రూ.462.32 కోట్లతో ఎన్సీసీ (NCC) సంస్థకు పనులు అప్పగించింది.
అయితే ఇక్కడితో ఖర్చు ఆగడం లేదు.
జీఎస్టీ, సీనరేజ్, ఇతర పన్నుల పేరుతో కాంట్రాక్టర్కు ప్రభుత్వం మరో రూ.160.61 కోట్లు రీయింబర్స్ చేయనుంది.
దీంతో మొత్తం కాంట్రాక్టు వ్యయం రూ.623 కోట్లకు చేరనుంది.
హంద్రీ–నీవా 36ఏ ప్యాకేజీ
2005లో రూ.93 కోట్లు… ఇప్పుడు అదే పనులకు రూ.623 కోట్లు?
ఈ ప్రాజెక్టు చరిత్రను పరిశీలిస్తే అనేక ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.
2005లో
- హంద్రీ–నీవా 36ఏ ప్యాకేజీ పనులు ప్రారంభం.
- 86 వేల ఎకరాలకు సాగునీరు అందించే లక్ష్యంతో
- ఓం–రే (JV) సంస్థకు
- రూ.93.29 కోట్లకు కాంట్రాక్టు అప్పగింపు.
హంద్రీ–నీవా 36ఏ ప్యాకేజీ
2014 నాటికి
- సుమారు రూ.39.16 కోట్ల విలువైన పనులు పూర్తయ్యాయి.
- ఇంకా రూ.54.13 కోట్ల విలువైన పనులు మాత్రమే మిగిలాయి.
హంద్రీ–నీవా 36ఏ ప్యాకేజీ
కాంట్రాక్టర్పై వేటు… ప్యాకేజీల విభజన
2015లో ఏపీడీఎస్ఎస్ సెక్షన్–61 కింద అప్పటి కాంట్రాక్టర్పై ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకుంది.
ఆ తర్వాత
- మిగిలిన పనులను 36ఏ, 36బీగా విడగొట్టారు.
హంద్రీ–నీవా 36ఏ ప్యాకేజీ
2017లో
ఈ రెండు ప్యాకేజీల పనులను
- సుమారు రూ.244.72 కోట్లతో
- సీఎం రమేష్కు చెందిన సంస్థకు అప్పగించారు.
హంద్రీ–నీవా 36ఏ ప్యాకేజీ
2019 నాటికి
- కేవలం రూ.35.17 కోట్ల పనులు మాత్రమే పూర్తయ్యాయి.
- ఇంకా రూ.209.55 కోట్ల విలువైన పనులు మిగిలాయి.
హంద్రీ–నీవా 36ఏ ప్యాకేజీ
ఇప్పుడు అసలు ప్రశ్నలు ఇవే…
ఇప్పటికే:
✔ మిగిలిన పనుల విలువ సుమారు రూ.209 కోట్లుగా ఉండగా…
ప్రస్తుతం అదే పనులకు
✔ కాంట్రాక్టు విలువ రూ.462.32 కోట్లు
✔ రీయింబర్స్మెంట్లతో కలిపి రూ.623 కోట్లు
అంటే…
మిగిలిన పనుల విలువ కంటే దాదాపు మూడు రెట్లు ఎక్కువ వ్యయం ఎందుకు?
హంద్రీ–నీవా 36ఏ ప్యాకేజీ
ఆయకట్టు కూడా తగ్గింది… ఖర్చు మాత్రం పెరిగింది!
ఇక్కడే మరో కీలక అంశం బయటపడుతోంది.
మొదట
- 86 వేల ఎకరాలకు సాగునీరు అందించే ప్రణాళిక.
ఇప్పుడు
- కేవలం 55,608 ఎకరాలకు మాత్రమే డిస్ట్రిబ్యూటరీలు.
- అంటే దాదాపు 30 వేల ఎకరాల మేర అసలు లక్ష్యంతో పోలిస్తే తగ్గుదల కనిపిస్తుండగా, ప్రచారంలో మాత్రం సుమారు 10 వేల ఎకరాల ఆయకట్టు తగ్గించారని ఆరోపణలు వినిపిస్తున్నాయి.
ఆయకట్టు తగ్గితే…
- కెనాల్స్ పొడవు తగ్గాలి.
- డిస్ట్రిబ్యూటరీల నిర్మాణం తగ్గాలి.
- నిర్మాణ వ్యయం తగ్గాలి.
కానీ జరిగింది మాత్రం దీనికి పూర్తి విరుద్ధంగా ఉందని విమర్శలు వస్తున్నాయి.
హంద్రీ–నీవా 36ఏ ప్యాకేజీ
4.86% అదనపు కోట్… అయినా ఎన్సీసీకే టెండర్
టెండర్ ప్రక్రియలో
- కాంట్రాక్టు అంచనా విలువ కంటే
- 4.86 శాతం అధిక ధరను కోట్ చేసినప్పటికీ
- అదే సంస్థకు పనులు అప్పగించడం కూడా చర్చనీయాంశంగా మారింది.
అదే సమయంలో పన్నుల రీయింబర్స్మెంట్ను కూడా ప్రభుత్వం భరించడంతో మొత్తం వ్యయం మరింత పెరిగిందని విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
హంద్రీ–నీవా 36ఏ ప్యాకేజీ
ప్రతిపక్షాల ఆరోపణలు
ప్రతిపక్షాలు చేస్తున్న ప్రధాన ఆరోపణలు:
- మిగిలిన పనుల విలువను అసాధారణంగా పెంచారు.
- ఆయకట్టు తగ్గించినా కాంట్రాక్టు ఖర్చు పెంచారు.
- ప్రభుత్వ ఖజానాపై వందల కోట్ల అదనపు భారం మోపారు.
- టెండర్ ప్రక్రియలో పారదర్శకత కనిపించడం లేదని ప్రశ్నిస్తున్నారు.
- మిగిలిన పనుల పేరుతో ప్రభుత్వ నిధులు భారీగా ఖర్చు చేస్తున్నారని ఆరోపిస్తున్నారు.
అయితే ఈ ఆరోపణలపై ప్రభుత్వం నుంచి సమగ్ర వివరణ రావాల్సి ఉంది.
హంద్రీ–నీవా 36ఏ ప్యాకేజీ
ముగింపులో తేలాల్సింది ఒక్కటే… ఈ వ్యయ పెరుగుదల వెనుక అసలు మతలబేంటి?
హంద్రీ–నీవా 36ఏ ప్యాకేజీ టెండర్ వ్యవహారంలో వెలుగులోకి వచ్చిన గణాంకాలు అనేక ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతున్నాయి. 2005లో రూ.93 కోట్లతో ప్రారంభమైన పనులు, మధ్యలో కాంట్రాక్టర్ల మార్పులు, ప్యాకేజీల విభజన, 2019 నాటికీ పూర్తికాని నిర్మాణాలు, ఇప్పుడు మిగిలిన పనులకే రూ.623 కోట్ల వ్యయం వంటి అంశాలు రాజకీయంగా తీవ్ర చర్చకు దారితీశాయి. ఆయకట్టు తగ్గినప్పటికీ కాంట్రాక్టు వ్యయం ఎందుకు పెరిగింది? మిగిలిన పనుల అసలు అంచనా ఎంత? అదనపు వ్యయానికి ఆధారం ఏమిటి? వంటి ప్రశ్నలకు ప్రభుత్వం అధికారికంగా సమాధానం ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉందని విమర్శకులు అంటున్నారు.
హంద్రీ–నీవా 36ఏ ప్యాకేజీ
