రాష్ట్ర మూడో బడ్జెట్లో ఎన్నికల ముందు ప్రకటించిన ‘సూపర్ సిక్స్’ హామీల అమలు పై స్పష్టత లేని పరిస్థితి కనిపిస్తోంది. నిరుద్యోగ భృతి, ఆడబిడ్డ నిధి, 50 ఏళ్లకే పింఛన్లు, రైతులు మరియు పొదుపు మహిళలకు సున్నా వడ్డీ రుణాలు వంటి పథకాలకు కేటాయింపులు లేకపోవడం గమనార్హం. ‘తల్లికి వందనం’ సహా పలు సంక్షేమ పథకాలపై గణనీయమైన కోతలు ప్రతిపాదించబడినట్లు బడ్జెట్ వివరాలు సూచిస్తున్నాయి.
తల్లికి వందనం: హామీ vs వాస్తవం (పూర్తి గణాంకాలు)
| అంశం | ఎన్నికల హామీ | గణాంకాల ప్రకారం అవసరం | ప్రస్తుత అమలు / బడ్జెట్ పరిస్థితి |
|---|---|---|---|
| అర్హుల సంఖ్య | బడికి పంపిన ప్రతి విద్యార్థి | 87,41,885 మంది (UDISE ప్రకారం) | 66 లక్షల మందికి మాత్రమే చెల్లింపు |
| వ్యక్తిగత సహాయం | ఒక్కొక్కరికీ ₹15,000 | — | పూర్తిస్థాయి చెల్లింపు లేదు |
| ఏడాదికి అవసరమైన మొత్తం | — | ₹13,113 కోట్లు | 2025–26లో ₹6,377 కోట్లు మాత్రమే |
| తొలి సంవత్సరం | పూర్తి అమలు | ₹13,113 కోట్లు అవసరం | పూర్తిగా ఎగ్గొట్టారు |
| రెండేళ్ల మొత్తం అవసరం | — | ₹26,226 కోట్లు | భారీ లోటు |
| రెండేళ్ల బకాయి | — | — | ₹19,848.64 కోట్లకు పైగా |
| తాజా బడ్జెట్ ప్రతిపాదన | పూర్తి కేటాయింపు ఉండాలి | ₹13,113 కోట్లు అవసరం | ₹8,457.07 కోట్లు మాత్రమే |
| తాజా కోతలు | ఉండకూడదు | — | ₹4,655.75 కోట్ల కోత |
| మూడేళ్ల మొత్తం లోటు | — | ₹39,339 కోట్లు అవసరం | సుమారు ₹24,504 కోట్లు లోటు |
సంక్షిప్తంగా
ఎన్నికల సమయంలో ప్రతి విద్యార్థికి సంవత్సరానికి ₹15,000 అందిస్తామని ప్రకటించిన ‘తల్లికి వందనం’ పథకం అమలులో గణాంకాల ప్రకారం అవసరమైన మొత్తం మరియు వాస్తవ కేటాయింపుల మధ్య స్పష్టమైన తేడా కనిపిస్తోంది.
యూడైస్ గణాంకాల ప్రకారం అర్హులైన విద్యార్థుల సంఖ్యకు అనుగుణంగా సంవత్సరానికి ₹13,113 కోట్లు అవసరం కాగా, వాస్తవంగా కేటాయించిన నిధులు మరియు చెల్లింపులు ఆ స్థాయికి చేరలేదు.
టేబుల్లో చూపిన వివరాల ప్రకారం హామీ చేసిన మొత్తం, అవసరమైన నిధులు, ప్రస్తుత బడ్జెట్ కేటాయింపుల మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసం స్పష్టంగా వెల్లడవుతోంది. పూర్తి స్థాయి అమలు సాధ్యమవుతుందా లేదా అన్నది రాబోయే ఆర్థిక సంవత్సరాల్లోనే తేలాల్సి ఉంది.
