10 నెలల్లో 14 అధికారిక అభ్యంతరాలు.. ‘అనధికారికం, చట్టవిరుద్ధం’ అంటూ ప్రశ్నలు.. ఓటర్ల డేటాబేస్ కేంద్రీకరణపై ఆందోళన.. సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాలున్నా 97 మంది ఓటర్లకు చోటు దక్కని గోవా ఉదంతం.. ఎన్నికల సంఘం అంతర్గత వ్యవహారాలపై సంచలన వివరాలు వెలుగులోకి
అయ్యో.. ప్రజాస్వామ్యం అంటే ఇదేనా?
ఎన్నికల సంఘం అభ్యంతరాలు
దేశంలో ఎన్నికలు సజావుగా, నిష్పక్షపాతంగా నిర్వహించాల్సిన రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థ ఎన్నికల సంఘం. ఓటర్ల జాబితా నుంచి ఒక్క పేరు తొలగించినా.. ఒక్క పేరు చేర్చినా.. దాని వెనుక చట్టబద్ధమైన ప్రక్రియ, పారదర్శకత ఉండాల్సిందే. కానీ ఇప్పుడు అదే ఎన్నికల సంఘం అంతర్గతంగా ఇద్దరు కమిషనర్లు పదే పదే అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశారన్న ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ పరిశోధన దేశవ్యాప్తంగా ప్రశ్నలు రేకెత్తిస్తోంది.
ముగ్గురు సభ్యులతో కూడిన ఎన్నికల సంఘంలో ఇద్దరు కమిషనర్లు—సుఖ్‌బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషి—గత 10 నెలల్లో కనీసం 14 సందర్భాల్లో ఎన్నికల సంఘం తీసుకున్న కొన్ని నిర్ణయాలు తమకు తెలియకుండా లేదా తమ అనుమతి లేకుండా జరిగాయని అధికారికంగా అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసినట్లు ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ వెల్లడించింది. ఒకే రోజున నాలుగు అభ్యంతరాలు నమోదైన సందర్భం కూడా ఉందని తెలిపింది.
ఇది బయట రాజకీయ పార్టీలు చేస్తున్న ఆరోపణ కాదు.
ఎన్నికల సంఘంలోనే ఉన్న ఇద్దరు కమిషనర్లు రికార్డుపై లేవనెత్తిన ప్రశ్నలు.
అదే ఇప్పుడు అసలు చర్చనీయాంశం.
ఎన్నికల సంఘం అభ్యంతరాలు
10 నెలలు.. 14 అభ్యంతరాలు.. ఇద్దరు కమిషనర్ల ప్రశ్నలు!
ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ పరిశోధన ప్రకారం, సుఖ్‌బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషి గత పది నెలల్లో కనీసం 14 సార్లు అధికారికంగా అభ్యంతరాలు నమోదు చేశారు.
ఆ అభ్యంతరాలు సాధారణ పరిపాలనా అంశాలపై కాదు.
కొత్త ఓటర్ల నమోదు..
ఓటర్ల పేర్ల తొలగింపు..
తొలగించిన పేర్ల పునరుద్ధరణ..
SIR ప్రక్రియలో తీసుకున్న నిర్ణయాలపై అప్పీలు..
కొత్త ఓటర్ల Form-6లో మార్పులు..
ఓటర్ల డేటాబేస్ నిర్వహణ..
ఓటర్ల జాబితా భద్రత..
ఎన్నికల IT వ్యవస్థ..
ఇలాంటి ఎన్నికల ప్రక్రియకు గుండెకాయ లాంటి అంశాలపైనే అభ్యంతరాలు వ్యక్తమయ్యాయి.
ఈ అభ్యంతరాల్లో కొన్ని ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేశ్ కుమార్కు కూడా పంపినట్లు కథనం పేర్కొంది.
ఎన్నికల సంఘం అభ్యంతరాలు
SIR పేరుతో 13 కోట్లకు పైగా పేర్లు.. అసలు వివాదం ఇక్కడే!
Special Intensive Revision – SIR.
2025 జూన్‌లో బీహార్‌లో ప్రారంభమైన ఈ ప్రక్రియను అనంతరం ఇతర రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు విస్తరించారు.
ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ ప్రకారం.. 30 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లోని డ్రాఫ్ట్ ఓటర్ల జాబితాల నుంచి 13 కోట్లకు పైగా పేర్లు తొలగించబడ్డాయి.
ఎవరు ఓటరు?
ఎవరి పేరు జాబితాలో ఉండాలి?
ఎవరి పేరు తొలగించాలి?
ఎవరి పేరును తిరిగి చేర్చాలి?
ఇవి కేవలం ప్రభుత్వ ఫైళ్లలో ఉండే సంఖ్యలు కావు. ప్రతి పేరు వెనుక ఒక పౌరుడి ఓటు హక్కు ఉంది.
అందుకే SIRపై దేశవ్యాప్తంగా రాజకీయ, న్యాయ, ప్రజా చర్చ జరుగుతున్న సమయంలో.. అదే ప్రక్రియపై ఎన్నికల సంఘంలోని ఇద్దరు కమిషనర్లు అధికారికంగా అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేయడం మరింత ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
ఎన్నికల సంఘం అభ్యంతరాలు
కొత్త ఓటరు కావాలంటే.. Form-6లో కొత్త ప్రశ్న ఎందుకు?
ఇప్పుడు మరో సంచలన అంశం—Form-6.
కొత్తగా ఓటరుగా నమోదు కావడానికి ప్రతి వయోజన పౌరుడు ఉపయోగించే Form-6లో ఈ ఏడాది జూలైలో ఇంతకుముందు లేని కొత్త ప్రశ్న చేర్చినట్లు ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ వెల్లడించింది.
కొత్త ఓటరు లేదా వారి తల్లిదండ్రులు/తాతముత్తాతల పేర్లు గత SIR నాటి ఓటర్ల జాబితాలో ఉన్నాయా అని ఆ ప్రశ్న ద్వారా అడిగినట్లు కథనం తెలిపింది.
అంతేకాదు.. ఆ ప్రశ్నకు సమాధానం ఇవ్వకుండా దరఖాస్తుదారు ముందుకు వెళ్లలేని పరిస్థితి కూడా ఉన్నట్లు కథనం పేర్కొంది.
ఇక్కడే వివేక్ జోషి అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు.
మే నెలలోనే Form-6ను ఈ విధంగా మార్చాలంటే సంబంధిత నిబంధనలను ప్రభుత్వం సవరించాల్సి ఉంటుందని జోషి ఫైల్‌లో పేర్కొన్నట్లు కథనం వెల్లడించింది. సుఖ్‌బీర్ సింగ్ సంధు కూడా దీనిపై ఏకీభవించినట్లు తెలిపింది.
అయినా మార్పు జరిగింది.
తర్వాత ఆగస్టు 13న సంధు మరింత ఘాటుగా స్పందిస్తూ ఈ మార్పును **“unauthorised and illegal”**గా పేర్కొని.. దాన్ని వెంటనే తొలగించాలని రికార్డుపై అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసినట్లు ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ తెలిపింది.
ప్రశ్న సూటిగా ఉంది..
నిబంధనలు మార్చకుండానే Form-6లో ఇలాంటి కీలక మార్పు ఎలా వచ్చింది?
ఎన్నికల సంఘం అభ్యంతరాలు
ఓటర్ల డేటాబేస్ ఎవరి చేతుల్లో ఉంది?
ఇదే ఇప్పుడు అత్యంత కీలకమైన ప్రశ్నల్లో ఒకటి.
ఎన్నికల సంఘం చాలాకాలంగా ఓటర్ల జాబితా తయారీని decentralised systemగా నిర్వహిస్తున్నట్లు వివరిస్తూ వచ్చింది.
ప్రతి నియోజకవర్గానికి సంబంధించిన ఓటర్ల జాబితాను అక్కడి Electoral Registration Officer – ERO నిర్వహిస్తారు. ERO ఒక చట్టబద్ధమైన అధికారి.
ఈ డేటా ERONet, దాని తర్వాతి వ్యవస్థ ECINet వంటి సాఫ్ట్వేర్ వ్యవస్థల్లో నిర్వహించబడుతుంది.
కానీ గత ఏడాది కాలంలో EROలకు ఈ డేటాబేస్‌పై పూర్తి స్థాయి యాక్సెస్ ఉందా? అనే ప్రశ్నను సంధు, జోషి పదే పదే లేవనెత్తినట్లు కథనం తెలిపింది.
ఎన్నికల సంఘం అభ్యంతరాలు
“డేటాబేస్ క్రమంగా కేంద్రీకృతమవుతోంది”.. జోషి హెచ్చరిక
మే నెలలో వివేక్ జోషి ఓటర్ల డేటాబేస్‌లో జరుగుతున్న **“gradual centralisation”**పై ఆందోళన వ్యక్తం చేసినట్లు ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ పేర్కొంది.
డేటాబేస్‌లో మార్పులు చేయడానికి సంబంధిత చట్టబద్ధ అధికారులకు మాత్రమే credentials ఉండేలా ఆడిట్ నిర్వహించాలని ఆయన సూచించినట్లు తెలిపింది.
అంటే.. ఓటర్ల జాబితా నిర్వహణలో చట్టం ఇచ్చిన అధికారాలు ఒక వైపు ఉంటే.. ఆ అధికారాలను IT వ్యవస్థ ద్వారా ఎవరు ఎలా అమలు చేస్తున్నారు అన్నది మరో వైపు ప్రశ్నగా మారింది.
ఎన్నికల సంఘం అభ్యంతరాలు
రాష్ట్ర అధికారులకే పూర్తి యాక్సెస్ లేదా?
ఆగస్టులో సుఖ్‌బీర్ సింగ్ సంధు కూడా ఇదే అంశాన్ని లేవనెత్తారు.
రాష్ట్ర స్థాయి ఎన్నికల అధికారులు ERONet పోర్టల్‌కు పూర్తి, సరైన యాక్సెస్ తమకు లేదని చెబుతున్నట్లు ఆయన రికార్డులో పేర్కొన్నట్లు కథనం తెలిపింది.
అంతేకాదు.. ఎన్నికల సంఘం IT డైరెక్టర్ జనరల్ సీమా ఖన్నాకు చట్టం ఇచ్చిన అధికారాన్ని మించి రాష్ట్ర స్థాయి చట్టబద్ధ అధికారుల యాక్సెస్‌ను పరిమితం చేసే అధికారం లేదని సంధు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసినట్లు వెల్లడించింది.
ఇక్కడే అసలు ప్రజాస్వామ్య ప్రశ్న తలెత్తుతోంది.
చట్టం అధికారం ఇచ్చింది ఒక అధికారికి..
సాఫ్ట్వేర్ ఆ అధికారం అమలు చేయనివ్వకపోతే?
అప్పుడు తుది నిర్ణయం ఎవరిది?
ఎన్నికల సంఘం అభ్యంతరాలు
పశ్చిమ బెంగాల్‌లో మరో ప్రశ్న.. అప్పీలు ఎవరి అనుమతితో?
SIR విషయంలో అత్యంత వివాదాస్పద రాష్ట్రాల్లో పశ్చిమ బెంగాల్ ఒకటి.
ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ ప్రకారం.. 294 అసెంబ్లీ స్థానాల్లో 49 స్థానాల్లో SIR ద్వారా తొలగించిన ఓట్ల సంఖ్య గెలుపు మార్జిన్ కంటే ఎక్కువగా ఉంది. అయితే ఆ 49 స్థానాల్లో 26 BJP, 21 TMC గెలుచుకున్నాయని కథనం తెలిపింది. అందువల్ల ఈ గణాంకం మాత్రమే SIR ప్రభావంతో ఎన్నికల ఫలితం నిర్ణయించబడిందని నిరూపించదని కూడా కథనం స్పష్టం చేస్తోంది.
ఇదిలా ఉండగా, “logical discrepancies” పేరుతో గుర్తించిన సుమారు 60 లక్షల మంది ఓటర్ల వ్యవహారంలో సుప్రీంకోర్టు జోక్యం చేసుకుని, వారి కేసులను న్యాయాధికారుల ముందు విచారణకు పంపింది.
తర్వాత ఎన్నికల సంఘం 27 లక్షల మంది ఓటర్లను తొలగించినట్లు కథనం పేర్కొంది.
ఈ నిర్ణయాలపై అప్పీల్స్ కోసం రిటైర్డ్ హైకోర్టు న్యాయమూర్తులతో ట్రిబ్యునల్స్ ఏర్పాటు చేయాలని కోర్టు ఆదేశించింది.
ఎన్నికల సంఘం అభ్యంతరాలు
38 లక్షల అప్పీలు.. కానీ మరో ప్రశ్న మిగిలింది!
ఎన్నికల సంఘం కోర్టుకు తెలిపిన వివరాల ప్రకారం ట్రిబ్యునల్స్ ముందు 38 లక్షల అప్పీలు పెండింగ్‌లో ఉన్నాయి.
వాటిలో:
- 22.21 లక్షలు – తొలగించబడిన ఓటర్లు తమ పేర్లను తిరిగి చేర్చాలని కోరుతూ దాఖలు చేసిన అప్పీలు.
- 16.10 లక్షలు – న్యాయాధికారులు చేర్చిన ఓటర్లను తొలగించాలని కోరుతూ దాఖలైన అప్పీలు.
అయితే రెండో రకమైన అప్పీల్స్‌ను ఎవరు దాఖలు చేశారనే వివరాలను ఎన్నికల సంఘం వెల్లడించలేదని ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ తెలిపింది.
ఇదే అంశంపై సంధు ప్రశ్నలు లేవనెత్తారు.
“ECI తరఫున ఈ అప్పీల్స్ దాఖలు చేయడానికి ఎవరు అనుమతించారు?”
“ఆ అనుమతి ఎవరు ఇచ్చారు?”
“అసలు ఈ అప్పీల్స్‌ను ఎవరు దాఖలు చేశారు?”
తాను, జోషి, పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రస్తుత Chief Electoral Officer—ఎవరికి కూడా ఈ అప్పీల్స్‌కు సంబంధించిన ఆధారం లేదా ప్రక్రియ గురించి సమాచారం ఇవ్వలేదని సంధు రికార్డులో పేర్కొన్నట్లు కథనం తెలిపింది.
ఎన్నికల సంఘం అభ్యంతరాలు
గోవాలో సాఫ్ట్వేర్ దెబ్బ.. అర్హులైన 97 మంది ఓటర్లకు చోటే లేదు!
ఇది కేవలం ఫైళ్లలో జరిగిన అధికారుల మధ్య అభిప్రాయభేదం కాదని చెప్పడానికి గోవా ఉదంతం మరో ఉదాహరణగా నిలిచింది.
సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల మేరకు SIRలో “logical discrepancies”గా గుర్తించిన ఓటర్లకు పత్రాలు సమర్పించి తమ వాదన వినిపించే అవకాశం ఇచ్చారు.
గోవాలో EROలు విచారణ జరిపి 97 మంది ఓటర్లు తుది జాబితాలో ఉండేందుకు అర్హులని గుర్తించారు.
కానీ..
సాఫ్ట్‌వేర్‌లో ఆ నిర్ణయాన్ని నమోదు చేసి, గతంలో చేసిన తొలగింపును వెనక్కి తీసుకునే సదుపాయం లేదు!
ఇక్కడితో సమస్య ముగియలేదు.
ఫిబ్రవరి 11 నుంచి 17 మధ్య గోవా Chief Electoral Officer కార్యాలయం ఈ సమస్యను పరిష్కరించేందుకు సంబంధిత అధికారులకు ఎనిమిది సార్లు ఇమెయిల్స్ పంపింది.
ప్రతి సారి IT డైరెక్టర్ జనరల్ సీమా ఖన్నాను కూడా కాపీలో పెట్టింది.
EROలు గతంలో చేసిన తొలగింపులను సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల ప్రకారం వెనక్కి తీసుకునే rollback option ఇవ్వాలని కోరింది.
కానీ తుది ఓటర్ల జాబితా ప్రచురించే గడువు దగ్గరపడుతున్నా ఆ సదుపాయం సకాలంలో అందుబాటులోకి రాలేదని కథనం పేర్కొంది.
ఫలితం?
అర్హులుగా గుర్తించిన ఆ 97 మంది కూడా తుది ఓటర్ల జాబితాలో చోటు కోల్పోయారు.
97 మంది సంఖ్య చిన్నదిగా కనిపించవచ్చు.
కానీ అసలు ప్రశ్న సంఖ్య గురించి కాదు.
ఒక్క అర్హుడి ఓటు కూడా ఎన్నికల వ్యవస్థలో తప్పిపోకుండా చూడటం ఎన్నికల సంఘం బాధ్యత కాదా?
ఎన్నికల సంఘం అభ్యంతరాలు
ఎన్నికల సంఘంలో CEC ఒక్కడే నిర్ణయం తీసుకోగలడా?
ఇప్పుడు మరో అత్యంత కీలకమైన చట్టపరమైన అంశం.
రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 324 కింద ఎన్నికల సంఘం పనిచేస్తుంది. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌తో పాటు ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు ఉంటారు.
ముగ్గురూ సమాన హోదాలో ఉంటారని, CEC “first among equals” అని ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ వివరించింది.
అంటే CEC ఒక్కడే అన్ని నిర్ణయాలు తీసుకునే అధికారం కలిగిన వ్యక్తి కాదన్నది ఈ వ్యవస్థలోని కీలక అంశం.
2023 నాటి Chief Election Commissioner and Other Election Commissioners Actలోని సెక్షన్ 18 ప్రకారం.. సాధ్యమైనంత వరకు కమిషన్ వ్యవహారాలు ఏకగ్రీవంగా జరగాలి.
అభిప్రాయ భేదం వస్తే మెజారిటీ నిర్ణయం తీసుకోవచ్చు.
అయితే కమిషన్ పని విభజన, విధానాల వంటి అంశాలను నిర్ణయించడం మాత్రం unanimous decision ద్వారా జరగాలని చట్టం పేర్కొంటుంది.
ఎన్నికల సంఘం అభ్యంతరాలు
“ECI పేరుతో లేఖలు వెళ్తున్నాయి.. కానీ కమిషన్ అనుమతి లేదు”!
ఈ చట్టపరమైన నిబంధనలనే ఇద్దరు కమిషనర్లు తమ అభ్యంతరాల్లో గుర్తుచేసినట్లు కథనం వెల్లడించింది.
ఏప్రిల్ 16న సంధు ఎన్నికల సంఘం సీనియర్ అధికారులకు.. ECI పేరుతో అనేక కమ్యూనికేషన్లు వెళ్తున్నా వాటికి కమిషన్ అనుమతి లేదని రికార్డులో పేర్కొన్నట్లు తెలిపింది.
ఇక ఏప్రిల్ 24న జోషి కూడా ఇదే విషయాన్ని ప్రస్తావించారు.
భవిష్యత్తులో ECI పేరుతో వెళ్లే ప్రతి కమ్యూనికేషన్‌కు చట్టం ప్రకారం కమిషన్ అనుమతి ఉండాలని ఇద్దరూ స్పష్టం చేసినట్లు ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ పేర్కొంది.
అంటే ప్రశ్న కేవలం ఒక Form-6 గురించో.. ఒక సాఫ్ట్వేర్ గురించో కాదు.
ఎన్నికల సంఘం పేరుతో నిర్ణయం తీసుకునే ప్రక్రియ ఎలా నడుస్తోంది?
అన్నదే ఇప్పుడు అసలు ప్రశ్న.
ఎన్నికల సంఘం అభ్యంతరాలు
చివరకు క్యాబినెట్ సెక్రటరీ తలుపు తట్టిన ఇద్దరు కమిషనర్లు!
విషయం మరింత తీవ్రమైన స్థాయికి వెళ్లిందని ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ పరిశోధన చెబుతోంది.
ఓటర్ల డేటాబేస్‌కు సంబంధించిన IT వ్యవస్థలో మార్పులు, పని విభజన కారణంగా పర్యవేక్షణలో ఒక స్థాయి తగ్గిపోయిందన్న ఆందోళనతో సుఖ్‌బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషి విడివిడిగా క్యాబినెట్ సెక్రటరీకి లేఖలు రాశారు.
వారి అభ్యంతరాల ప్రకారం ఈ మార్పులు తమకు తెలియకుండా జరిగాయని వారు పేర్కొన్నారు.
ఆ తర్వాత సెప్టెంబర్ 9న CEC జ్ఞానేశ్ కుమార్, సంధు, జోషి ముగ్గురూ కలిసి పూర్తి స్థాయి సమావేశం నిర్వహించారు.
నాలుగు నెలల తర్వాత జరిగిన తొలి పూర్తి సమావేశం ఇదేనని ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ పేర్కొంది.
ఎన్నికల సంఘం అభ్యంతరాలు
ఎన్నికల సంఘంలో ఇంతకుముందు విభేదాలు లేవా?
విభేదాలు గతంలో కూడా ఉన్నాయి.
కానీ ఈసారి ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ పరిశోధనలో బయటపడిన అంశాలు తమ స్థాయి, సంఖ్య, అంశాల కారణంగా ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయని కథనం పేర్కొంది.
అదే సమయంలో ముగ్గురు కమిషనర్లను 2023 చట్టం ప్రకారం NDA ప్రభుత్వ నియామక ప్రక్రియ ద్వారా నియమించారని కథనం వివరించింది.
సంధు, జ్ఞానేశ్ కుమార్‌లను 2024 మార్చిలో ఎన్నికల కమిషనర్లుగా నియమించినప్పుడు అప్పటి ప్రతిపక్ష ప్రతినిధి అధీర్ రంజన్ చౌదరి నియామక ప్రక్రియపై అభ్యంతరం నమోదు చేశారు.
2025 ఫిబ్రవరిలో జ్ఞానేశ్ కుమార్ CECగా నియమితులైనప్పుడు, వివేక్ జోషి ECగా నియమితులైనప్పుడు లోక్‌సభ ప్రతిపక్ష నేత రాహుల్ గాంధీ కూడా అభ్యంతరం నమోదు చేసినట్లు కథనం పేర్కొంది.
ఎన్నికల సంఘం అభ్యంతరాలు
జాతీయ మీడియా ఎందుకు మాట్లాడాలి? ప్రజలకు ఎందుకు తెలియాలి?
ఇది కేవలం రాజకీయ పార్టీల మధ్య వివాదం కాదు.
ఇది కేవలం CEC వర్సెస్ ECల వ్యవహారం కూడా కాదు.
ఓటర్ల జాబితా ఎవరి నియంత్రణలో ఉంది?
ఒక ఓటరు పేరు ఎందుకు తొలగించబడింది?
ఒక పేరు తిరిగి చేర్చాలని ERO నిర్ణయిస్తే సాఫ్ట్వేర్ దాన్ని ఎందుకు ఆపాలి?
Form-6లో నిబంధనలు మార్చకుండానే ప్రశ్నలు ఎలా చేరాయి?
ECI పేరుతో నిర్ణయాలు తీసుకునే ముందు కమిషన్ అనుమతి ఉందా?
రాష్ట్ర స్థాయి చట్టబద్ధ అధికారులకు పూర్తి IT యాక్సెస్ ఉందా?
ఓటర్లపై అప్పీలు ఎవరు దాఖలు చేస్తున్నారు? ఎవరి అనుమతితో?
ఇవి ప్రజాస్వామ్యానికి సంబంధించిన మౌలిక ప్రశ్నలు.
ఎన్నికల్లో గెలుపు, ఓటమి రాజకీయ పార్టీల విషయం కావచ్చు.
కానీ ఓటు హక్కు మాత్రం ప్రతి పౌరుడి హక్కు.
ఎన్నికల సంఘం అభ్యంతరాలు
14 అభ్యంతరాలు.. ఒకే ప్రశ్న: నిర్ణయాలు ఎలా తీసుకున్నారు?
పది నెలల్లో ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు 14 అధికారిక అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశారన్నది ఈ కథనంలోని కేంద్ర అంశం.
అందులోనూ—
“అనధికారికం”
“చట్టవిరుద్ధం”
“మాకు తెలియకుండా నిర్ణయాలు”
“డేటాబేస్ క్రమంగా కేంద్రీకరణ”
“రాష్ట్ర అధికారులకు పూర్తి యాక్సెస్ లేదు”
వంటి తీవ్ర అభ్యంతరాలు రికార్డులోకి రావడం సాధారణ విషయం కాదు. ఇవన్నీ ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ తన పరిశోధనలో చూసిన అధికారిక కమ్యూనికేషన్ల ఆధారంగా వెల్లడించింది.
ఎన్నికల సంఘం అభ్యంతరాలు
మరి ఎన్నికల సంఘం సమాధానం ఏమిటి?
ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పాల్సిన బాధ్యత ఎన్నికల సంఘంపైనే ఉంది.
ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ సెప్టెంబర్ 21న ఎన్నికల సంఘానికి ప్రశ్నావళి పంపి.. ఇద్దరు కమిషనర్లు లేవనెత్తిన అభ్యంతరాలపై ఏ చర్యలు తీసుకున్నారని అడిగింది.
సెప్టెంబర్ 9 సమావేశంలో ఈ అంశాలు చర్చకు వచ్చాయా అని కూడా ప్రశ్నించింది.
ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లకు కూడా ఇమెయిల్స్ పంపి వారి అభ్యంతరాలకు పరిష్కారం లభించిందా అని అడిగింది.
ఫోన్ ద్వారా కూడా ఫాలోఅప్ చేసినట్లు కథనం తెలిపింది.
కానీ ఎలాంటి సమాధానం రాలేదని ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ పేర్కొంది.
ఎన్నికల సంఘం అభ్యంతరాలు
ఓటు హక్కు మీదే.. ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పాల్సింది ఎవరు?
ప్రజాస్వామ్యం అంటే కేవలం ఎన్నికలు నిర్వహించడం కాదు.
ఎవరి పేరు ఓటర్ల జాబితాలో ఉంది?
ఎవరి పేరు ఎందుకు తొలగించారు?
తొలగించిన వ్యక్తికి న్యాయం జరిగిందా?
అధికారుల నిర్ణయాన్ని సాఫ్ట్వేర్ గౌరవిస్తుందా?
చట్టబద్ధ అధికారాలు IT వ్యవస్థకు బలయ్యాయా?
ఎన్నికల సంఘంలో ప్రతి నిర్ణయం అందరి సమ్మతితో జరుగుతోందా?
ఇలాంటి ప్రశ్నలకు స్పష్టమైన సమాధానాలు ఉండాలి.
10 నెలల్లో 14 అధికారిక అభ్యంతరాలు..
13 కోట్లకు పైగా పేర్ల తొలగింపు..
Form-6లో వివాదాస్పద మార్పు..
ఓటర్ల డేటాబేస్ కేంద్రీకరణపై హెచ్చరికలు..
పశ్చిమ బెంగాల్‌లో అప్పీల్స్‌పై ప్రశ్నలు..
గోవాలో సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాలున్నా 97 మంది అర్హులైన ఓటర్లు తుది జాబితాలోకి రాకపోవడం..
క్యాబినెట్ సెక్రటరీ వరకు వెళ్లిన ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్ల ఆందోళనలు..
ఇవన్నీ కలిపి చూస్తే ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం, ఓటర్ల హక్కుల రక్షణపై సహజంగానే ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.
ప్రజల ఓటు ఎవరి దయతో వచ్చిన హక్కు కాదు.
అది రాజ్యాంగం ఇచ్చిన హక్కు.
అందుకే ఓటర్ల జాబితాలో ఒక్క పేరు విషయంలోనైనా అనుమానం వస్తే.. దానికి సమాధానం ఉండాలి.
ఎన్నికల సంఘంలోని ఇద్దరు కమిషనర్లే అధికారికంగా 14 సార్లు ప్రశ్నలు లేవనెత్తిన నేపథ్యంలో.. ఇప్పుడు దేశ ప్రజలు అడుగుతున్న అసలు ప్రశ్న ఒక్కటే—
ఎన్నికల సంఘం అభ్యంతరాలు
