రైతును రాజుగా చేస్తామని చెప్పే పాలకుల పాలనలో.. ఇప్పుడు రైతు తన పంటకు నీళ్లు తెచ్చుకోవాలన్నా వేల రూపాయలు చెల్లించాల్సిన పరిస్థితి వచ్చిందా? రోడ్డు మీద బండి నడిపితే రోడ్డు పన్ను.. పెద్ద వాహనమైతే టోల్.. మరి వ్యవసాయం చేసే రైతుకు సాగునీరు కావాలంటే ఎకరాకు వేల రూపాయల రుసుము! ఇదేనా రైతు రాజ్యం?
రైతుల సాగునీటి రుసుములు
ఎత్తిపోతల నిర్వహణ వ్యయం.. ఎకరానికి రూ.4,911!
రాష్ట్రంలో నీటిపారుదల కార్పొరేషన్ ఆధ్వర్యంలోని ఎత్తిపోతల పథకాల నిర్వహణ వ్యవస్థపై ఇప్పుడు పెద్ద చర్చే మొదలైంది. క్లిప్పింగ్లో పేర్కొన్న వివరాల ప్రకారం.. రాష్ట్రంలో 789 ఎత్తిపోతల పథకాల నిర్వహణను ప్రైవేటు ఏజెన్సీలకు అప్పగించాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది.
ఈ పథకాల కింద సుమారు 7.49 లక్షల ఎకరాలకు సాగునీరు అందుతోంది. ఇందులో 5 లక్షల ఎకరాల్లో ఒక పంట, మరో 2.49 లక్షల ఎకరాల్లో రెండు పంటలు సాగవుతున్నట్లు వివరాలు చెబుతున్నాయి.
అయితే ఈ పథకాల నిర్వహణకు ఎకరానికి రూ.4,911 ఖర్చవుతుందని కార్పొరేషన్ అధికారులు లెక్కలు తేల్చినట్లు క్లిప్పింగ్లో పేర్కొన్నారు.
అక్కడితో కథ అయిపోలేదు.
విద్యుత్తు చార్జీలు, ఉద్యోగుల జీతాలు తదితర ఖర్చులు కలిపితే.. ఎకరానికి నిర్వహణ వ్యయం రూ.7,177కు చేరుతుందని ఆ వివరాలు చెబుతున్నాయి.
అంటే రైతు పొలంలో పంట పండించడానికి నీరు కావాలి. ఆ నీటిని అందించే వ్యవస్థను నడపడానికి కూడా రైతు భరించాల్సిన ఖర్చు వేల రూపాయలకు చేరుతోంది.
ఇది కేవలం ఒక లెక్క కాదు.. రైతు మీద మోపుతున్న అదనపు ఆర్థిక భారంపై నిలబడిన పెద్ద రాజకీయ ప్రశ్న.
పథకాల నిర్వహణను ప్రైవేటుకు అప్పగించే నిర్ణయం ఎందుకు?
క్లిప్పింగ్లోని వివరాల ప్రకారం.. రాష్ట్రంలో నీటిపారుదల కార్పొరేషన్ ఆధ్వర్యంలో మొత్తం 1,023 ఎత్తిపోతల పథకాలు ఉన్నాయి. వీటి కింద 8.42 లక్షల ఎకరాలకు పైగా సాగు జరుగుతున్నట్లు పేర్కొన్నారు.
అందులో 623 పథకాలు పనిచేస్తుండగా.. 234 పథకాలు పూర్తిగా పనిచేయడం లేదని వివరాలు సూచిస్తున్నాయి.
పనిచేయని పథకాలను గాడిలో పెట్టాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వానిదే. వాటికి మరమ్మతులు చేయాలి. రైతులకు నీరు అందేలా చూడాలి. కానీ అదే సమయంలో 789 పథకాల నిర్వహణను ప్రైవేటు ఏజెన్సీలకు అప్పగించే నిర్ణయం తీసుకోవడం ఇప్పుడు రాజకీయంగా కూడా ప్రశ్నార్థకంగా మారింది.
పథకాల నిర్వహణను ప్రైవేటుకు అప్పగిస్తే.. ఆ నిర్వహణ ఖర్చు చివరికి ఎవరి మీద పడుతుంది?
ప్రభుత్వం మీదా? లేక రైతు మీదా?
రైతు మీద పడితే.. రైతు ఆదాయం పెంచుతామని చెప్పే ప్రభుత్వ విధానంతో అది ఎలా సరిపోతుంది?
రైతుల సాగునీటి రుసుములు
మరమ్మతులకు భారీ ఖర్చు.. నిర్వహణకు మరో భారం!
క్లిప్పింగ్లోని వివరాల ప్రకారం.. పథకాలను గాడిలో పెట్టేందుకు మరమ్మతులు అవసరం. ఈ మరమ్మతుల కోసం భారీగా నిధులు అవసరమవుతున్నట్లు అధికారులు చెబుతున్నారు.
అలాగే పథకాల నిర్వహణ కోసం ప్రత్యేక ఖర్చులు ఉన్నాయి. విద్యుత్తు చార్జీలు, ఉద్యోగుల జీతాలు, మరమ్మతులు, ఇతర నిర్వహణ వ్యయాలు అన్నీ కలిపితే మొత్తం భారం మరింత పెరుగుతోంది.
క్లిప్పింగ్లో పేర్కొన్న లెక్కల ప్రకారం.. నిర్వహణకు సంబంధించిన వివిధ ఖర్చుల్లో రూ.939 కోట్లు, విద్యుత్తు చార్జీలకు రూ.417.32 కోట్లు అవసరమవుతున్నట్లు పేర్కొన్నారు. ఇవన్నీ కలిపి పథకాల నిర్వహణ వ్యయం రూ.3,883.32 కోట్ల స్థాయికి చేరుతున్నట్లు వివరాలు చెబుతున్నాయి.
అదే సమయంలో విద్యుత్తు చార్జీలు, ఉద్యోగుల జీతాలు వంటి అదనపు ఖర్చులు కూడా ఉన్నాయని పేర్కొన్నారు. విద్యుత్తు చార్జీలకు మరో రూ.1,500 కోట్లు, ఉద్యోగుల జీతాలకు మరో రూ.200 కోట్లు అవసరమవుతాయని, మొత్తం లెక్క రూ.5,583.32 కోట్లకు చేరుతుందని క్లిప్పింగ్లో పేర్కొన్నారు.
ఈ సంఖ్యలు చూస్తే అసలు ప్రశ్న ఒక్కటే..
ఇంత భారీ నిర్వహణ వ్యయాన్ని ప్రభుత్వం భరిస్తుందా? లేక రైతు నెత్తినే పెడుతుందా?
రైతుల సాగునీటి రుసుములు
పట్టిసీమలో ఎకరానికి రూ.2 వేలు.. ఇక్కడ మాత్రం ఇంత ఖర్చా?
ఇక్కడే మరో ఆసక్తికరమైన పోలిక తెరపైకి వస్తోంది.
క్లిప్పింగ్లో పేర్కొన్న వివరాల ప్రకారం.. రాష్ట్రంలో విజయవంతంగా అమలవుతున్న పట్టిసీమ ఎత్తిపోతల పథకంలో ఎకరానికి సుమారు రూ.2,000 మాత్రమే ఖర్చవుతున్నట్లు పేర్కొన్నారు.
అదే సమయంలో నీటిపారుదల కార్పొరేషన్ ఆధ్వర్యంలోని ఎత్తిపోతల పథకాల నిర్వహణ వ్యయం ఎకరానికి రూ.4,911గా ఉండటం.. విద్యుత్తు చార్జీలు, ఉద్యోగుల జీతాలు కలిపితే రూ.7,177కు చేరడం గమనార్హం.
అంటే ఒకవైపు పట్టిసీమలో రూ.2 వేలతో నీటి నిర్వహణ, మరోవైపు కొన్ని ఎత్తిపోతల పథకాల విషయంలో ఎకరానికి రూ.4,911 నుంచి రూ.7,177 వరకు నిర్వహణ వ్యయం.
మరి ఈ భారీ తేడాకు కారణం ఏమిటి?
నిర్వహణలో లోపాలా?
అధిక ఖర్చులా?
వ్యవస్థలో పారదర్శకత లోపించిందా?
లేక ప్రైవేటు నిర్వహణ పేరుతో కొత్త ఆర్థిక నమూనాను రైతులపై రుద్దుతున్నారా?
ప్రభుత్వం దీనిపై స్పష్టమైన సమాధానం చెప్పాల్సిన అవసరం ఉంది.
రైతుల సాగునీటి రుసుములు
రైతుకు నీరు కూడా ఉచితం కాదు.. ఇదేనా “రైతే రాజు”?
ఇదే ఇప్పుడు అసలు రాజకీయ ప్రశ్న.
రోడ్డుపై బండి నడిపినందుకు రోడ్డు టాక్స్ కడుతున్నాం. పెద్ద వాహనాలు రహదారులపై తిరిగితే టోల్ చార్జీలు చెల్లిస్తున్నాం.
అలాగే రైతు తన పొలంలో పంట పండించాలంటే.. నీరు కావాలి.
నీరు లేకుండా వ్యవసాయం సాధ్యం కాదు.
అయితే ఆ నీటిని అందించే ఎత్తిపోతల పథకాలకు కూడా ఎకరాకు వేల రూపాయల నిర్వహణ వ్యయం వస్తే.. ఆ భారాన్ని చివరికి ఎవరు భరించాలి?
పంట ధరను రైతు నిర్ణయించలేడు.
ఎరువుల ధరను రైతు నిర్ణయించలేడు.
విత్తనాల ధరను రైతు నిర్ణయించలేడు.
కూలీల ఖర్చును రైతు నిర్ణయించలేడు.
విద్యుత్తు ఖర్చు, యంత్రాల ఖర్చు, రవాణా ఖర్చు.. ఇవేవీ రైతు చేతిలో ఉండవు.
ఇప్పుడు సాగునీటి నిర్వహణ ఖర్చు కూడా రైతుపై పడితే..
రైతు చేతిలో మిగిలేది ఏమిటి?
రైతుల సాగునీటి రుసుములు
విద్య.. వైద్యం.. సేద్యం.. అన్నింటికీ బిల్లు.. మరి ప్రభుత్వం ఎందుకు?
ఇక్కడే అసలు రాజకీయ చర్చ మొదలవుతుంది.
విద్య ప్రైవేటు వైపు వెళ్లింది.
వైద్యం ప్రైవేటు వైపు వెళ్లింది.
రవాణా, మౌలిక వసతులు, అనేక ప్రజా సేవల్లో వినియోగదారుడే ఎక్కువ భారం మోయాల్సిన పరిస్థితులు కనిపిస్తున్నాయి.
ఇప్పుడు వ్యవసాయానికి అత్యంత కీలకమైన సాగునీటి నిర్వహణలో కూడా ప్రైవేటు ఏజెన్సీలకు చోటు కల్పిస్తూ, ఆ నిర్వహణ ఖర్చును రైతు భరించాల్సిన పరిస్థితి వస్తే..
అప్పుడు ప్రభుత్వం అసలు ఏం చేస్తుంది?
ప్రజల నుంచి పన్నులు వసూలు చేయడం మాత్రమే ప్రభుత్వ బాధ్యతా?
రైతుకు నీరు అందించడం, విద్య అందించడం, వైద్యం అందించడం, ప్రజలకు ప్రాథమిక సౌకర్యాలు కల్పించడం ప్రభుత్వ బాధ్యత కాదా?
“రైతే రాజు” అని చెప్పే ప్రభుత్వం.. ఆ రాజు తన పొలానికి నీళ్లు తెచ్చుకోవడానికి కూడా వేల రూపాయలు చెల్లించాల్సిన పరిస్థితి ఎందుకు తెస్తోంది?
రైతుల సాగునీటి రుసుములు
ప్రైవేటీకరణ భారాన్ని రైతే మోయాలా?
ఎత్తిపోతల పథకాల నిర్వహణను ప్రైవేటు ఏజెన్సీలకు అప్పగించడం ద్వారా నిర్వహణ మెరుగుపడుతుందని ప్రభుత్వం భావిస్తే.. అది ఎలా జరుగుతుందో ప్రజలకు వివరించాలి.
ప్రైవేటు సంస్థలు నిర్వహణ చేస్తే ఖర్చు తగ్గుతుందా?
లేక సేవలపై అదనపు రుసుములు పెరుగుతాయా?
రైతు చెల్లించే మొత్తం ఎలా నిర్ణయిస్తారు?
ఆ డబ్బు ఎక్కడికి వెళ్తుంది?
ప్రభుత్వ పర్యవేక్షణ ఎంత ఉంటుంది?
ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు లేకుండా కేవలం “నిర్వహణ ఖర్చు” పేరుతో రైతుపై అదనపు భారం వేస్తే.. అది రైతు సంక్షేమం ఎలా అవుతుంది?
ప్రభుత్వ వ్యవస్థలో ఉన్న లోపాల ఖర్చును కూడా రైతే ఎందుకు భరించాలి?
రైతుల సాగునీటి రుసుములు
రైతు రాజా.. లేక బిల్లులు కట్టే వినియోగదారుడా?
రైతును రాజుగా చేయడం అంటే సభల్లో పెద్ద పెద్ద మాటలు చెప్పడం కాదు.
రైతుకు నీరు అందుబాటులో ఉండాలి.
సాగు ఖర్చు తగ్గాలి.
పంటకు గిట్టుబాటు ధర రావాలి.
ప్రభుత్వ వ్యవస్థలో అవినీతి, వృథా ఖర్చులకు అడ్డుకట్ట పడాలి.
రైతుపై అదనపు రుసుముల భారం తగ్గాలి.
ఒకవైపు “రైతే రాజు” అంటారు.
మరోవైపు సాగునీటి నిర్వహణకు ఎకరానికి రూ.4,911, విద్యుత్తు చార్జీలు, ఉద్యోగుల జీతాలు కలిపితే రూ.7,177 వరకు ఖర్చవుతుందని లెక్కలు చెబుతున్నాయి.
పట్టిసీమలో ఎకరానికి రూ.2,000 మాత్రమే ఖర్చవుతుందని చెబుతున్నప్పుడు.. మిగిలిన ఎత్తిపోతల పథకాల నిర్వహణకు ఇంత భారీ వ్యయం ఎందుకు వస్తోంది?
ఇదే అసలు ప్రశ్న.
విద్యకు బిల్లు..
వైద్యానికి బిల్లు..
ప్రయాణానికి టోల్..
వ్యవసాయానికి విత్తనాల బిల్లు, ఎరువుల బిల్లు, కూలీల బిల్లు..
ఇప్పుడు నీటికి కూడా వేల రూపాయల బిల్లు!
మరి ఇన్ని బిల్లులు కట్టే రైతును ఇంకా “రైతే రాజు” అని పిలవడం ఎంతవరకు సమంజసం?
అసలు ప్రశ్న మరింత పెద్దది..
ప్రజల అవసరాలన్నింటినీ ప్రైవేటీకరిస్తూ పోతున్నప్పుడు.. ప్రజల కోసం ఉండాల్సిన ప్రభుత్వ బాధ్యతను మాత్రం ఎవరు ప్రైవేటుపరం చేస్తున్నారు?
ప్రభుత్వాలను నడిపేది ప్రజల కోసం ఉన్న వ్యవస్థా?
లేక ప్రజల అవసరాల చుట్టూ తిరిగే కార్పొరేట్ ప్రయోజనాలా?
సమాధానం చెప్పాల్సింది మాత్రం పాలకులే!
రైతుల సాగునీటి రుసుములు
