ఆంధ్రప్రదేశ్లో మహిళలకు ఉచిత గ్యాస్ సిలిండర్లు అందించాలనే లక్ష్యంతో ప్రకటించిన దీపం పథకం అమలుపై కొత్త ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. ప్రస్తుత LPG ధరలు, PM ఉజ్వల యోజన (PMUY) కింద ఉన్న లబ్ధిదారుల సంఖ్య, అలాగే బడ్జెట్ కేటాయింపులను పరిశీలిస్తే ఈ పథకానికి అవసరమైన మొత్తం నిధులు కేటాయించబడలేదనే విషయం స్పష్టమవుతోంది.
దీపం పథకానికి కేటాయింపు వివరాలు
| వివరాలు | విలువలు |
|---|---|
| ప్రస్తుత LPG సిలిండర్ ధర (రూ. ప్రతి సిలిండర్) | రూ. 855 |
| ఆంధ్రప్రదేశ్లో LPG కనెక్షన్ల సంఖ్య | 159 లక్షలు |
| ఆంధ్రప్రదేశ్లో రేషన్ కార్డుల సంఖ్య | 142 లక్షలు |
| PMUY కింద కవరైన కుటుంబాలు | 9.73 లక్షలు |
| PMUY కింద ప్రతి సిలిండర్కు సబ్సిడీ | రూ. 300 |
| 2026-27లో ప్రతి కుటుంబానికి 3 సిలిండర్ల కోసం బడ్జెట్ | రూ. 2,601 కోట్లు |
| PMUY కింద ఉన్న కుటుంబాలకు అవసరమైన సబ్సిడీ | రూ. 162 కోట్లు |
| మిగిలిన సబ్సిడీ మొత్తం | రూ. 2,439 కోట్లు |
| ఈ సబ్సిడీతో కవరయ్యే కుటుంబాలు | 95 లక్షలు |
| PMUY కుటుంబాలతో కలిపి మొత్తం కవరయ్యే కుటుంబాలు | 104.82 లక్షలు |
| సబ్సిడీ రేట్ల ప్రకారం గ్యాస్ సిలిండర్లు అందని కుటుంబాల అంచనా సంఖ్య | 47 లక్షలు |
మూలం – బడ్జెట్ పత్రాలు & PPAC, MOPNG
కేటాయింపు మరియు ఖర్చులో లోటు
| వివరాలు | మొత్తం (కోట్లలో) |
|---|---|
| 2024-25లో ఖర్చు చేయకుండా మిగిలింది | 3,204.00 |
| 2025-26లో తక్కువ కేటాయింపు | 1,790.01 |
| 2026-27లో తక్కువ కేటాయింపు | 1,299.00 |
| మొత్తం | 6,293.01 |
అసలు అవసరం ఎంత?
ప్రస్తుత LPG ధరలు మరియు PM ఉజ్వల యోజన కింద ఉన్న లబ్ధిదారుల సంఖ్యను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, దీపం పథకం కింద ప్రతి కుటుంబానికి 3 ఉచిత గ్యాస్ సిలిండర్లు ఇవ్వడానికి అవసరమైన మొత్తం సబ్సిడీ రూ. 3,990.76 కోట్లు.
అయితే 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో RE ప్రకారం చూపిన ఖర్చు కేవలం రూ. 2,199.99 కోట్లు మాత్రమే. అలాగే 2026-27 బడ్జెట్లో కేటాయింపు రూ. 2,601 కోట్లు మాత్రమే ఉంది.
ఈ లెక్కల ప్రకారం అవసరమైన మొత్తం నిధులు కేటాయించబడలేదనే విషయం స్పష్టమవుతోంది.
తుది విశ్లేషణ
బడ్జెట్ కేటాయింపులు మరియు వాస్తవ అవసరాలను పోల్చితే, దాదాపు 47 లక్షల కుటుంబాలు దీపం పథకం ప్రయోజనం పొందకుండా మిగిలే అవకాశం ఉందని అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. దీని వల్ల ఈ పథకం పూర్తిగా అమలు అవుతుందా లేదా అన్న ప్రశ్నలు ముందుకు వస్తున్నాయి.
